بیماری دندان و لثه گربه؛ جرم، بوی بد دهان، جذب دندان و مراقبت در خانه
گربه‌ها درد دندان را به‌خوبی پنهان می‌کنند. گربه‌ای که دندانش درد می‌کند معمولاً غذا خوردن را کنار نمی‌گذارد؛ فقط یک طرف دهان می‌جود، دانه‌ها را درسته قورت می‌دهد یا کمی آهسته‌تر غذا می‌خورد. به همین دلیل بیماری دندان و لثه یکی از شایع‌ترین و در عین حال کم‌تشخیص‌ترین مشکلات سلامتی گربه‌هاست.
- علائم بیماری دندان و لثه گربه
- انواع بیماری دندان و لثه گربه
- عوارض بیماری دندان و لثه گربه
- جرم‌گیری دندان گربه
- مراقبت از دندان گربه در خانه
- سوالات متداول درباره بیماری دندان و لثه گربه
- مراحل بیماری لثه گربه
- غذای مناسب برای گربه با بیماری دندان
- مسواک زدن دندان گربه قدم به قدم
- جمع‌بندی درباره بیماری دندان و لثه گربه
علائم بیماری دندان و لثه گربه
- بوی بد و تند دهان
- لثه قرمز، متورم یا خونریزی‌دهنده، مخصوصاً خط قرمز در محل اتصال لثه و دندان
- جرم قهوه‌ای یا زرد روی دندان‌ها
- جویدن با یک طرف دهان، انداختن غذا یا قورت دادن بدون جویدن
- ریزش آب دهان گربه، گاهی آغشته به خون
- پنجه کشیدن به دهان یا تکان دادن سر
- بی‌اشتهایی، کاهش وزن یا ژولیده شدن موها (چون گربه کمتر خودش را تمیز می‌کند)
- تورم صورت زیر چشم (ممکن است آبسه ریشه دندان باشد)
انواع بیماری دندان و لثه گربه
- جرم و ژنژیویت: پلاک باکتریایی روی دندان سفت می‌شود و لثه را ملتهب می‌کند. در مراحل اولیه قابل برگشت است.
- پریودنتیت: وقتی التهاب پیشرفت کند، بافت نگهدارنده و استخوان اطراف دندان تخریب می‌شود و دندان لق می‌شود. این مرحله برگشت‌پذیر نیست.
- جذب دندان (FORL): بدن گربه ساختار دندان را از داخل تخریب می‌کند. بسیار دردناک است و بخش زیادی از گربه‌های بالغ را درگیر می‌کند. فقط با معاینه دقیق و رادیوگرافی دندان تشخیص داده می‌شود و درمان معمول آن کشیدن دندان است.
- استوماتیت: التهاب شدید و دردناک کل دهان، اغلب با واکنش ایمنی گربه به پلاک. درمان آن گاهی کشیدن بیشتر دندان‌هاست و بسیاری از گربه‌ها بعد از آن بسیار راحت‌تر زندگی می‌کنند.
- دندان شکسته: معمولاً در نیش‌ها؛ اگر عصب بیرون زده باشد، درد و عفونت ایجاد می‌کند.
عوارض بیماری دندان و لثه گربه
التهاب مزمن دهان، باکتری‌ها را وارد جریان خون می‌کند و با فشار بیشتر روی اندام‌هایی مثل کلیه همراه است. درد مزمن دهان هم باعث کم‌خوری، کاهش وزن و افت کیفیت زندگی می‌شود. در گربه‌های مسن، بیماری دندان و بیماری کلیه در گربه اغلب با هم دیده می‌شوند و هر دو به توجه نیاز دارند.
جرم‌گیری دندان گربه
جرم‌گیری واقعی فقط زیر بیهوشی کامل ممکن است؛ چون جرم و عفونت زیر خط لثه است و گربه بیدار اجازه تمیز کردن آنجا را نمی‌دهد. «جرم‌گیری بدون بیهوشی» فقط ظاهر دندان را سفید می‌کند و بیماری زیر لثه را پنهان نگه می‌دارد.
قبل از بیهوشی، دامپزشک معمولاً آزمایش خون انجام می‌دهد تا سلامت کلیه و کبد بررسی شود. در یک جلسه کامل، دندان‌ها تمیز و پولیش می‌شوند، رادیوگرافی گرفته می‌شود و دندان‌های آسیب‌دیده کشیده می‌شوند. گربه‌ها با تعداد کمتری دندان هم به‌خوبی غذا می‌خورند، حتی غذای خشک.
مراقبت از دندان گربه در خانه
- مسواک زدن: مؤثرترین روش. فقط از خمیر دندان مخصوص حیوان استفاده کنید؛ خمیر دندان انسان به‌خاطر فلوراید و زایلیتول خطرناک است. هدف، هر روز یا حداقل سه بار در هفته است.
- شروع تدریجی: چند روز اول فقط خمیر دندان را روی انگشت بمالید تا بچشد. بعد لثه‌ها را با انگشت لمس کنید و بعد از مسواک انگشتی یا مسواک کوچک استفاده کنید. فقط سطح بیرونی دندان‌ها کافی است.
- غذای خشک مخصوص دندان: دانه‌های بزرگ‌تر و ساختار خاص که هنگام جویدن پلاک را می‌سایند. این غذاها جایگزین مسواک نیستند، اما کمک می‌کنند.
- معاینه سالانه دهان: دامپزشک می‌تواند مشکلات را قبل از درد و عفونت پیدا کند.
اگر گربه‌تان به‌خاطر درد دهان کمتر غذا می‌خورد، علت‌های دیگر را هم در علت غذا نخوردن گربه بررسی کنید.
برای سلامت دهان گربه مشاوره بگیرید
سن، وزن و شرایط گربه‌تان را بگویید تا کارشناسان اسپارک پت شاپ بهترین انتخاب را پیشنهاد بدهند.
سوالات متداول درباره بیماری دندان و لثه گربه
بوی بد دهان گربه طبیعی است؟
نه. دهان گربه سالم بوی خاصی ندارد. بوی بد معمولاً نشانه بیماری لثه است و گاهی نشانه بیماری کلیه یا دیابت. بوی شیرین یا شبیه استون را جدی بگیرید و دیابت در گربه را ببینید.
بچه‌گربه‌ها هم دندان عوض می‌کنند؟
بله، بین ۳ تا ۶ ماهگی دندان‌های شیری می‌افتند. در این دوره ممکن است لثه کمی قرمز شود و بچه‌گربه بیشتر گاز بگیرد.
تشویقی دندانی جایگزین مسواک است؟
نه، ولی می‌تواند مکمل خوبی باشد. کالری تشویقی‌ها را هم در جیره روزانه حساب کنید؛ گزینه‌ها را در تشویقی گربه ببینید.
مراحل بیماری لثه گربه
| مرحله | ظاهر | درمان |
|---|---|---|
| ۱: التهاب لثه | خط قرمز باریک روی لثه، کمی بوی دهان | برگشت‌پذیر با جرم‌گیری و مسواک |
| ۲: پریودنتیت خفیف | جرم زرد، تحلیل خفیف لثه | جرم‌گیری و پولیش زیر بیهوشی |
| ۳: پریودنتیت متوسط | لقی دندان، خونریزی | جرم‌گیری و احتمالا کشیدن دندان |
| ۴: پریودنتیت پیشرفته | چرک، از دست رفتن استخوان | کشیدن دندان‌های درگیر |
بیشتر گربه‌های بالای ۳ سال حداقل در مرحله یک هستند؛ پس معاینه سالانه دهان را جدی بگیرید.
غذای مناسب برای گربه با بیماری دندان
گربه‌ای که درد دندان دارد، معمولا غذای خشک را نمی‌جود، یک طرف دهان را به کار می‌گیرد یا غذا از دهانش می‌افتد. در دوره درمان، غذای تر یا خشک خیس‌شده بدهید؛ مقایسه این دو را در غذای تر یا خشک گربه ببینید. غذاهای دندانی با کروکت درشت و بافت خاص به کاهش پلاک کمک می‌کنند اما جایگزین مسواک نیستند. اگر گربه به خاطر درد کم می‌خورد، علت غذا نخوردن گربه را هم بخوانید. ریزش بزاق از علائم رایج است و در ریزش آب دهان گربه توضیح داده شده.
مسواک زدن دندان گربه قدم به قدم
- چند روز فقط لب‌ها را آرام بالا بزنید و تشویق کنید.
- خمیر دندان مخصوص گربه را روی انگشت بدهید تا طعمش را بچشد.
- با انگشت پوشیده از گاز استریل روی دندان‌های نیش و آسیاب بکشید.
- بعد از عادت، از مسواک انگشتی نرم استفاده کنید.
- فقط سطح بیرونی دندان‌ها کافی است؛ ۳۰ ثانیه، چند بار در هفته.
هرگز از خمیر دندان انسانی استفاده نکنید؛ فلوراید و زایلیتول آن برای گربه خطرناک است. گربه مسن نیاز بیشتری به مراقبت دارد؛ غذای گربه مسن.
عفونت ریشه دندان گاهی به شکل تورم زیر چشم ظاهر می‌شود؛ درباره آن در آبسه گربه بخوانید.
اگر سگ هم دارید، مراقبت از دندان او را در بوی بد دهان سگ ببینید.
جمع‌بندی درباره بیماری دندان و لثه گربه
بیماری دندان و لثه در گربه‌ها بسیار شایع، دردناک و اغلب پنهان است. بوی بد دهان، تغییر در نحوه غذا خوردن و لثه قرمز را نادیده نگیرید. مسواک زدن منظم، معاینه سالانه و جرم‌گیری کامل زیر بیهوشی در صورت نیاز، می‌تواند سال‌ها زندگی بدون درد برای گربه شما بسازد.
این مطلب جنبه آموزشی دارد و جایگزین معاینه دامپزشک نیست.