اسپری کردن گربه: دلیل علامت‌گذاری ادرار و راه‌های کاهش آن
اسپری کردن یا پاشیدن ادرار روی سطوح عمودی یکی از رفتارهای طبیعی ارتباطی گربه‌هاست که برای صاحبان آن بسیار آزاردهنده است. این رفتار با ادرار کردن معمولی تفاوت دارد و بیشتر پیامی درباره‌ی استرس، قلمرو یا رقابت میدهد. شناخت علت و اصلاح محیط معمولاً مؤثرترین راه است. در ادامه با علت‌ها و روش‌های کاهش آن آشنا می‌شوید.
اسپری کردن دقیقاً چیست
گربه هنگام اسپری معمولاً رو به یک سطح عمودی مثل دیوار یا مبل می‌ایستد، دم خود را بالا می‌برد و گاهی می‌لرزاند و مقدار کمی ادرار پخش میکند. این ادرار حاوی مواد شیمیایی است که اطلاعاتی درباره‌ی گربه منتقل میکند. برخلاف ادرار عادی، گربه معمولاً بعد از آن خاک روی آن نمی‌ریزد. هم نرها و هم مادگانها ممکن است اسپری کنند، هرچند در نرهای عقیمنشده شایعتر است. تفاوت آن با دستشویی نامناسب را در ادرار کردن گربه بیرون از جعبه بخوانید.
علت‌های رایج علامت‌گذاری
استرس مهم‌ترین عامل است و منشأ آن می‌تواند ورود حیوان جدید، گربه‌ی غریبه پشت پنجره، یا تغییر چیدمان خانه باشد. رقابت میان چند گربه نیز باعث می‌شود هر کدام بخواهد قلمرو خود را مشخص کند. در گربه‌های عقیمنشده، هورمون‌های جنسی تأثیر قوی دارند. گاهی نیز بیماری‌هایی که احساس ناخوشی ایجاد میکنند در بروز این رفتار نقش دارند. برای حالت چند گربه‌ای، حسادت گربهها به هم را بخوانید.
ابتدا معاینه‌ی دامپزشکی
حتی اگر مطمئن باشید رفتار علامت‌گذاری است، یک معاینه‌ی پزشکی لازم است. عفونت ادراری یا درد می‌تواند الگوی ادرار را تغییر دهد و با علامت‌گذاری اشتباه گرفته شود. دامپزشک ممکن است آزمایش ادرار پیشنهاد کند. اگر نشانه‌ای از خون دیدید، خون در ادرار گربه را ببینید. تا مشکل پزشکی کنار نرفته، فقط روی روش‌های رفتاری تکیه نکنید.
نقش عقیمسازی
عقیمسازی یکی از مؤثرترین راه‌های کاهش اسپری در نرهاست و در بسیاری از گربهها رفتار را به‌طور قابل‌توجهی کم میکند. هرچه عقیمسازی زودتر انجام شود، احتمال شکل‌گیری عادت کمتر است. با این حال، اگر عادت مدت‌ها ادامه داشته باشد، ممکن است کاملاً از بین نرود. برای اطلاعات بیشتر عقیم سازی گربه و اسپری کردن گربه نر را بخوانید.
کاهش استرس در محیط
محیط را برای گربه پیش‌بینی‌پذیر و امن کنید. مکان‌های بلند، جاهای پنهان شدن و درخت گربه به او حس کنترل میدهد. اگر گربه‌های بیرون از پنجره محرک هستند، با پرده یا فیلم مات دید را محدود کنید. زمان بازی روزانه و روتین ثابت غذا دادن اضطراب را کم میکند. برای مثال، یادگیری مخفی شدن گربه می‌تواند نشان دهد چه زمانی گربه‌ی شما ناراحت است.
- بازی روزانه با اسباب‌بازی شکارمانند
- فضای عمودی و سکوهای بلند
- منابع جداگانه برای هر گربه
- پخش‌کننده‌های فرمون با مشورت دامپزشک
تمیز کردن و جلوگیری از تکرار
جای اسپری را باید کامل با شوینده‌ی آنزیمی تمیز کرد، چون بقای بو گربه را به نقطه‌ی قبلی بازمی‌گرداند. از شوینده‌های حاوی آمونیاک استفاده نکنید. پس از تمیز کردن، می‌توانید همان نقطه را به محل غذا یا بازی تبدیل کنید، چون گربهها محل غذا را علامت‌گذاری نمی‌کنند. دسترسی به نقاط مشکل‌ساز را موقتاً کم کنید.
اشتباهاتی که باید پرهیز کرد
تنبیه، داد زدن یا فرو بردن بینی گربه در ادرار نه‌تنها بی‌اثر است بلکه استرس را بالا می‌برد و رفتار را بدتر میکند. گربه ارتباطی بین تنبیه و رفتار گذشته نمی‌سازد. همچنین نادیده گرفتن مشکل باعث تثبیت عادت می‌شود. صبر داشته باشید و تغییرات را یکی‌یکی انجام دهید تا اثر هرکدام مشخص شود.
جعبه‌ی خاک و منابع کافی
تعداد کافی جعبه‌ی خاک در نقاط مختلف خانه می‌تواند از رقابت جلوگیری کند. جعبه‌ها را تمیز نگه دارید و خاک را مطابق سلیقه‌ی گربه انتخاب کنید. ظرف آب و غذا را از هم جدا کنید. در خانه‌های چندگربه‌ای، هر گربه باید دسترسی آزاد به منابع بدون مزاحمت دیگران داشته باشد؛ خاک گربه راهنمای انتخاب را دارد.
چه زمانی کمک حرفه‌ای لازم است
اگر پس از اصلاح محیط و عقیمسازی هنوز اسپری ادامه دارد، از متخصص رفتار حیوانات کمک بگیرید. دامپزشک ممکن است در موارد شدید درمان‌های حمایتی را بررسی کند. مهم است که هرگز دارو را بدون تجویز دامپزشک مصرف نکنید. ثبت زمان و موقعیت هر مورد برای تشخیص دقیق کمک زیادی میکند.
اسپری کردن در خانه‌های چندگربه‌ای
در خانه‌ای که چند گربه زندگی میکنند، علامت‌گذاری اغلب نشانهی تنش بر سر منابع و قلمرو است. مشاهده‌ی دقیق به شما نشان میدهد کدام گربه اسپری میکند و در چه شرایطی این اتفاق می‌افتد. گاهی گربه‌ی ضعیف‌تر برای مقابله با فشار دیگری اسپری میکند و گاهی گربه‌ی مسلط برای تثبیت جایگاه خود. جدا کردن موقت گربهها در زمان استرس و معرفی تدریجی دوباره می‌تواند کمک کند. افزودن سکوها، جاهای پنهان شدن و ایستگاه‌های غذای جدا فشار را کم میکند. اگر مشکل ادامه یافت، مشورت با متخصص رفتار به شما کمک میکند برنامه‌ی دقیق‌تری بریزید و از آزمون و خطای طولانی جلوگیری کنید.
برای خرید غذا و لوازم مناسب حیوان خانگی‌تان به فروشگاه اسپارک پت شاپ سر بزنید یا برای مشاوره تماس بگیرید.
سوالات متداول
فرق اسپری با ادرار معمولی چیست؟
اسپری معمولاً روی سطح عمودی و در مقدار کم است، در حالی که ادرار معمولی مقدار بیشتری روی سطح افقی است.
آیا مادگانها هم اسپری میکنند؟
بله، هرچند در نرهای عقیمنشده شایعتر است.
آیا عقیمسازی همیشه مؤثر است؟
در بسیاری از گربهها مؤثر است ولی تضمین کامل وجود ندارد.
آیا تنبیه جواب میدهد؟
خیر، تنبیه استرس را بیشتر میکند و رفتار را بدتر میکند.
کی باید به دامپزشک مراجعه کنم؟
در شروع ناگهانی اسپری یا هر نشانهی بیماری، بهتر است زود معاینه شوید.
این مطلب جنبه‌ی آموزشی دارد و جایگزین مشاوره دامپزشک نیست.