گال سگ: انواع، علائم، درمان و جلوگیری از سرایت
خارش شدید، ریزش موی لکه‌ای و پوست پوسته‌پوسته‌شده میتواند نشانه گال باشد، بیماری پوستی ناشی از کنه‌های میکروسکوپی. گال هم برای سگ آزاردهنده است و هم نگرانی صاحبان را درباره سرایت به سایر حیوانات یا افراد خانواده بالا می‌برد. خبر خوب این است که با تشخیص درست و درمان هدایت‌شده توسط دامپزشک، بیشتر موارد قابل کنترل هستند. در این مقاله انواع گال و نحوه برخورد درست با آن را توضیح می‌دهیم.
گال چیست و چرا ایجاد میشود؟
گال نتیجه تکثیر کنه‌های ریز روی یا داخل پوست است. این کنه‌ها باعث تحریک و التهاب می‌شوند و سگ با خاراندن، آسیب پوستی را تشدید می‌کند. در بعضی انواع، عفونت ثانویه باکتریایی نیز اضافه میشود.
دو نوع اصلی شناخته‌شده‌تر عبارت‌اند از گال سارکوپتیک و گال دمودکس. هر کدام ویژگی‌ها، دلایل و روش درمانی متفاوتی دارند، بنابراین تشخیص دقیق نوع آن اهمیت زیادی دارد.
گال سارکوپتیک
این نوع بسیار مسری است و با تماس مستقیم یا وسایل مشترک منتقل میشود. خارش شدید و ناگهانی، بهویژه روی لبه گوش‌ها، آرنج‌ها و شکم، مشخصه آن است. پوست قرمز، دلمه‌بسته و مو ریخته به نظر می‌رسد.
چون ممکن است به انسان هم منتقل شود و خارش موقتی ایجاد کند، رعایت بهداشت و مشورت با پزشک و دامپزشک ضروری است. برای شناخت بیماری‌های مشترک انسان و حیوان، مقاله بیماری های مشترک انسان و حیوان را ببینید.
گال دمودکس
کنه دمودکس به‌صورت طبیعی در تعداد کم روی پوست بسیاری از سگ‌ها وجود دارد. مشکل زمانی ایجاد میشود که سیستم ایمنی ضعیف باشد و تعداد کنه‌ها زیاد شود. این نوع معمولاً در تولهها یا سگ‌های دارای بیماری زمینه‌ای دیده میشود.
ریزش مو اغلب دور چشم و دهان یا روی تنه دیده میشود و خارش لزوماً شدید نیست. این نوع کمتر مسری است، ولی ممکن است زمینه ژنتیکی داشته باشد. نظر دامپزشک درباره بررسی علل ضعف ایمنی لازم است.
علائم اصلی که باید جدی بگیرید
هر مشکل پوستی علت خاصی دارد، اما مجموعه‌ای از نشانه‌ها شما را به احتمال گال هدایت می‌کند. اگر چند مورد از این علائم را همزمان می‌بینید، بهتر است معطل نکنید. تأخیر میتواند منجر به عفونت و زخم شود.
- خارش شدید و بی‌قراری
- ریزش مو به‌صورت لکه‌ای
- قرمزی و پوسته‌ریزی پوست
- دلمه‌های زرد یا قهوه‌ای
- بوی نامطبوع در موارد عفونی
چگونه تشخیص داده میشود؟
دامپزشک معمولاً با تراشیدن سطحی پوست و بررسی زیر میکروسکوپ کنه‌ها را جستجو می‌کند. گاهی کنه سارکوپتیک پیدا نمی‌شود حتی اگر سگ مبتلا باشد، و درمان آزمایشی انجام میشود. تفسیر نتایج با دامپزشک است.
بسیاری از بیماری‌ها ظاهری شبیه گال دارند، از جمله حساسیت‌ها، قارچ و آلودگی با کک و کنه سگ. برای دید کلی‌تر درباره مشکلات پوستی، مقاله بیماری پوستی سگ را مطالعه کنید.
درمان گال
درمان با توجه به نوع گال تنظیم میشود و ممکن است شامل داروهای ضد انگل، شامپوهای دارویی و درمان عفونت ثانویه باشد. دوز و مدت استفاده را فقط دامپزشک تعیین می‌کند. قطع زودهنگام درمان به دلیل بهتر شدن ظاهر پوست باعث عود میشود.
در بعضی موارد گال دمودکس درمان طولانی‌تری دارد و نیاز به آزمایش تکرارشونده است. مراقبت پوستی ملایم مانند حمام درمانی طبق دستور انجام میشود؛ نکات حمام را در حمام کردن سگ ببینید.
ضدعفونی محیط و جلوگیری از سرایت
سگ مبتلا باید تا پایان درمان از سایر حیوانات جدا باشد. بستر، قلاده، شانه و ظرف‌ها را به‌طور منظم تمیز و ضدعفونی کنید و پتوها را با آب داغ بشویید. پس از تماس با سگ بیمار دست‌ها را بشویید.
اگر چند حیوان دارید، دامپزشک ممکن است درمان همه آنها را توصیه کند. محیط بیرونی مثل سگ‌خانه یا کوچه‌گردی را هم در نظر بگیرید. صبر و رعایت دقیق این موارد از بازگشت بیماری جلوگیری می‌کند.
- سگ بیمار را جدا نگه دارید
- وسایل را شستشو و ضدعفونی کنید
- پس از تماس دست‌ها را بشویید
- همه حیوانات تماس‌یافته را به دامپزشک نشان دهید
- درمان را تا انتها ادامه دهید
پیشگیری از گال
تقویت سلامت عمومی سگ بهترین دفاع است. تغذیه مناسب، واکسیناسیون و انگل‌زدایی منظم باعث ایمنی قوی‌تر میشود؛ به واکسن سگ مراجعه کنید. از تماس با سگ‌های ولگرد یا ناشناس مشکوک به بیماری پوستی خودداری کنید.
برس‌کشی منظم و بررسی پوست به شما کمک می‌کند تغییرات را زود ببینید؛ نکات برس زدن سگ را دنبال کنید. در صورت مشاهده اولین علائم، به جای درمان خانگی، با دامپزشک مشورت کنید.
برای خرید غذا و لوازم مناسب حیوان خانگی‌تان به فروشگاه اسپارک پت شاپ سر بزنید یا برای مشاوره تماس بگیرید.
سوالات متداول
آیا گال سگ به انسان منتقل میشود؟
نوع سارکوپتیک میتواند باعث خارش موقت در انسان شود؛ در صورت شک با پزشک مشورت کنید.
گال چقدر طول می‌کشد تا درمان شود؟
بسته به نوع، از چند هفته تا چند ماه متفاوت است و دامپزشک مدت را تعیین می‌کند.
آیا میتوان گال را در خانه درمان کرد؟
درمانهای خانگی بدون تشخیص ممکن است مؤثر نباشند و وضعیت را بدتر کنند؛ ابتدا دامپزشک را ببینید.
فرق گال با حساسیت پوستی چیست؟
هر دو خارش دارند ولی علت متفاوت است و فقط آزمایش پوست تشخیص دقیق می‌دهد.
آیا تولهها بیشتر در معرض گال هستند؟
بله، بهویژه گال دمودکس در تولهها به دلیل ایمنی در حال رشد شایعتر است.
این مطلب جنبه‌ی آموزشی دارد و جایگزین مشاوره دامپزشک نیست.