بیماری FIP گربه؛ علائم، انواع، درمان جدید و پیشگیری
شنیدن اسم FIP برای هر صاحب گربه‌ای ترسناک است. تا چند سال پیش این بیماری تقریباً همیشه کشنده بود. خبر خوب این است که امروز درمان‌های ضدویروسی مؤثری وجود دارد و بسیاری از گربهها با تشخیص به‌موقع زنده می‌مانند. در این مقاله می‌خوانید بیماری FIP گربه چیست، چه علائمی دارد و چه کاری از دست شما برمی‌آید.
بیماری FIP گربه چیست
FIP مخفف پریتونیت عفونی گربه است. عامل آن کروناویروس گربه است. این ویروس بسیار شایع است و معمولاً فقط اسهال خفیف ایجاد میکند. در تعداد کمی از گربهها، ویروس داخل بدن جهش پیدا میکند و به شکل FIP درمی‌آید. در این حالت به سلول‌های ایمنی حمله میکند و التهاب شدید در عروق و اندام‌ها ایجاد میکند.
- این کروناویروس با کرونای انسان متفاوت است و به انسان منتقل نمیشود.
- بیشتر گربه‌های زیر ۲ سال و گربه‌های خانه‌های شلوغ یا پرورشگاه‌ها درگیر می‌شوند.
- استرس (جابه‌جایی، عقیم‌سازی، گربه جدید) می‌تواند محرک بروز بیماری باشد.
علائم بیماری FIP گربه
| نوع | علائم اصلی |
|---|---|
| مرطوب (Effusive) | بزرگ شدن شکم به دلیل تجمع مایع، تنگی نفس از مایع قفسه سینه، تب، کاهش وزن |
| خشک (Non-effusive) | تب مقاوم، کاهش وزن تدریجی، زردی، تغییر رنگ یا التهاب چشم، علائم عصبی مثل بی‌تعادلی و تشنج |
| علائم مشترک | بی‌حالی، کم‌اشتهایی، عقب ماندن رشد در بچه گربه |
بسیاری از این علائم در بیماری‌های دیگر هم دیده می‌شوند؛ علائم بیماری در گربه و بی حالی گربه را هم ببینید.
تشخیص بیماری FIP گربه
هیچ تست تکی FIP را قطعی نمی‌کند. دامپزشک با کنار هم گذاشتن این موارد به تشخیص می‌رسد:
- سن، سابقه و معاینه بالینی
- آزمایش خون (پروتئین بالا، نسبت آلبومین به گلوبولین پایین، کم‌خونی)
- سونوگرافی و بررسی مایع شکم یا سینه (مایع زرد و چسبناک)
- تست PCR روی مایع یا بافت
درمان بیماری FIP گربه
امروزه داروهای ضدویروسی مثل GS-441524 و رمدسیویر، به شکل تزریقی یا خوراکی، نتایج بسیار خوبی داشته‌اند. دوره درمان معمولاً حدود ۸۴ روز است و باید با پایش آزمایش خون زیر نظر دامپزشک انجام شود. قطع زودهنگام یا دوز نادرست خطر برگشت بیماری را بالا می‌برد. کنار دارو، این کارها هم مهم‌اند:
- تغذیه پرکالری و خوش‌خوراک؛ اگر اشتها کم است علت غذا نخوردن گربه را بخوانید.
- آبرسانی کافی؛ علائم کم‌آبی در گربه
- محیط آرام و کم‌استرس؛ چگونه استرس گربه را کم کنیم
از خرید داروهای بی‌نام و بدون نظارت پرهیز کنید. کیفیت و دوز این محصولات نامشخص است.
پیشگیری از بیماری FIP گربه
- تعداد گربهها در یک فضا را کم نگه دارید.
- برای هر گربه یک ظرف خاک، به اضافه یکی، داشته باشید و روزانه تمیز کنید؛ ویروس از مدفوع منتقل میشود.
- ظرف خاک را از ظرف غذا دور بگذارید.
- بچه گربه را از منبع معتبر و سالم تهیه کنید؛ نگهداری بچه گربه
- استرس را کم کنید و واکسن‌های معمول را کامل نگه دارید.
تفاوت FIP مرطوب و خشک
| ویژگی | FIP مرطوب | FIP خشک |
|---|---|---|
| سرعت پیشرفت | سریع، چند روز تا چند هفته | کندتر، چند هفته تا چند ماه |
| علامت شاخص | شکم متورم یا تنگی نفس | تب مقاوم و کاهش وزن |
| درگیری چشم و مغز | کمتر | شایع‌تر |
| تشخیص | راحت‌تر با بررسی مایع | سخت‌تر و نیازمند آزمایش‌های بیشتر |
بعضی گربهها ترکیبی از هر دو نوع را نشان می‌دهند یا در طول بیماری از یک نوع به نوع دیگر تغییر می‌کنند.
عوامل خطر بیماری FIP گربه
- سن: بیشتر بین ۳ ماه تا ۲ سالگی و گاهی در گربه‌های خیلی مسن
- محیط شلوغ: پرورشگاه‌ها، پناهگاه‌ها و خانه‌های چندگربه‌ای
- استرس: جابه‌جایی، جراحی، ورود گربه جدید؛ معرفی گربه جدید به گربه قدیمی
- ژنتیک: بعضی نژادهای اصیل آسیب‌پذیرترند
- ضعف ایمنی: بیماری‌های همزمان مثل ویروس‌های رتروویروسی
مراقبت از گربه مبتلا به FIP در خانه
دوره درمان طولانی است و نقش صاحب گربه در موفقیت آن زیاد است:
- دارو سر ساعت: تزریق یا قرص را هر روز در ساعت ثابت بدهید.
- وزن‌کشی هفتگی: دوز دارو بر اساس وزن تنظیم میشود و افزایش وزن نشانه خوبی است.
- تغذیه پرکالری: غذای تر خوش‌خوراک یا غذای درمانی دوران نقاهت؛ غذای تر گربه
- آب کافی: ظرف آب تمیز و در صورت امکان فواره آب؛ گربه چقدر آب بخورد
- ثبت علائم: دما، اشتها، فعالیت و وضعیت چشم‌ها را یادداشت کنید.
- آزمایش‌های کنترلی: طبق برنامه دامپزشک، معمولاً ماهانه.
پیش‌آگهی و احتمال بهبودی
قبل از داروهای ضدویروسی، FIP تقریباً همیشه کشنده بود. امروزه با تشخیص زودهنگام و تکمیل دوره درمان، نرخ بهبودی در بسیاری از گزارش‌ها بسیار بالا است. درگیری مغز و چشم به دوز بالاتری نیاز دارد. بعد از پایان درمان، گربه باید چند ماه تحت نظر باشد، چون احتمال عود کم ولی ممکن است.
برای خرید غذا و لوازم مناسب حیوان خانگی‌تان به فروشگاه اسپارک پت شاپ سر بزنید یا برای مشاوره تماس بگیرید.
سوالات متداول درباره بیماری FIP گربه
آیا FIP از یک گربه به گربه دیگر منتقل میشود؟
خود FIP معمولاً مستقیماً منتقل نمیشود؛ آنچه منتقل میشود کروناویروس ساده گربه است که فقط در تعداد کمی از گربهها جهش پیدا میکند. رعایت بهداشت ظرف خاک ریسک را کم میکند.
بعد از مرگ گربه به FIP، کی می‌توانم گربه جدید بیاورم؟
کروناویروس در محیط چند هفته دوام دارد. بعد از ضدعفونی کامل و گذشت حداقل ۲ تا ۳ ماه، آوردن گربه جدید کم‌خطرتر است.
واکسن FIP وجود دارد؟
یک واکسن داخل بینی وجود دارد اما اثربخشی آن محدود است و بهطور معمول توصیه نمیشود. پیشگیری اصلی کاهش استرس و بهداشت محیط است.
جمع‌بندی درباره بیماری FIP گربه
بیماری FIP گربه از جهش کروناویروس گربه ایجاد میشود و به انسان سرایت نمی‌کند. تب مقاوم، شکم بزرگ و کاهش وزن در گربه جوان باید جدی گرفته شوند. با تشخیص زودهنگام و درمان ضدویروسی کامل، امید به بهبودی بالاست.
این مطلب جنبه آموزشی دارد و جایگزین معاینه و تجویز دامپزشک نیست.