مسمومیت گربه و گیاهان سمی خانگی: علائم و اقدام فوری
کنجکاوی گربه‌ها و عادتشان به لیسیدن و جویدن، آنها را در برابر مسمومیت آسیب‌پذیر می‌کند. بسیاری از گیاهان زینتی، داروها و مواد شیمیایی خانگی برای گربه خطرناک‌اند، حتی در مقدار کم. آگاهی از مواد خطرناک و دانستن اینکه در لحظه مسمومیت چه کنید، می‌تواند جان گربه را نجات دهد. در این مقاله فهرستی کاربردی و راهنمای اقدام ارائه شده است.
چرا گربه‌ها به مسمومیت حساس‌اند؟
کبد گربه‌ها در شکستن بسیاری از ترکیبات شیمیایی و دارویی ظرفیت محدودی دارد. به همین دلیل موادی که برای انسان یا سگ بی‌خطرند ممکن است برای گربه کشنده باشند. گربه‌ها با لیسیدن خود نیز مواد چسبیده به پوست و پا را می‌بلعند.
گربه‌های جوان و کنجکاو، به‌ویژه بچه‌گربه‌ها، بیشتر در معرض خطرند. گربه‌های خانگی هم اگر به گیاهان دسترسی داشته باشند، گاهی برگ می‌جوند. درباره این رفتار، چرا گربه علف میخورد را ببینید.
گیاهان خطرناک برای گربه
برخی گیاهان بسیار سمی‌اند و باید از خانه حذف یا دور نگه داشته شوند. سوسن و گل‌های هم‌خانواده آن در این فهرست جایگاه ویژه دارند، چون حتی مقدار ناچیز گرده یا آب گلدانشان می‌تواند به کلیه آسیب برساند. برخی گیاهان دیگر نیز باعث تحریک دهان و معده یا مشکلات قلبی می‌شوند.
- سوسن و گل‌های هم‌خانواده (بسیار خطرناک برای کلیه)
- شمعدانی و برخی گیاهان زینتی
- دیفن‌باخیا
- آلوئه‌ورا (در صورت خوردن)
- گل کوکب و لاله
- خرزهره و گیاهان قلبی
فهرست کامل نیست؛ قبل از خرید هر گیاه تازه آن را بررسی کنید یا از دامپزشک بپرسید. فهرست غذاهای مضر را در خوراکی‌های سمی برای گربه و سگ هم ببینید.
غذاها و مواد خانگی خطرناک
پیاز، سیر، شکلات، قهوه، کشمش و الکل از غذاهای خطرناک هستند. شکلات و کافئین بر قلب و اعصاب اثر می‌گذارند، و پیاز و سیر می‌توانند گلبول‌های قرمز را تخریب کنند. خوراکی‌های حاوی جایگزین شیرین‌کننده نیز می‌توانند مشکل‌ساز باشند.
برای جزئیات بیشتر درباره غذاهای مجاز و غیرمجاز، خوراکی های مجاز برای گربه را بخوانید. مواد شوینده، ضدیخ، سموم موش و حشره‌کش‌ها نیز از خطرناک‌ترین مواد خانگی‌اند.
داروها: خطر پنهان
مسکن‌های رایج انسانی مثل پاراستامول و بعضی ضدالتهاب‌ها برای گربه می‌توانند بسیار خطرناک باشند. حتی یک قرص ممکن است آسیب جدی ایجاد کند. هیچ‌گاه بدون تجویز دامپزشک به گربه دارو ندهید.
داروهای ضدکک سگ‌ها که حاوی مواد خاصی هستند، می‌توانند برای گربه کشنده باشند. همیشه از فرآورده مخصوص گربه استفاده کنید و درباره کک و کنه در گربه با دامپزشک مشورت کنید. داروها را در قفسه بسته نگه دارید.
علائم مسمومیت
علائم به نوع ماده بستگی دارد. نشانه‌های رایج شامل استفراغ، آب‌ریزش دهان، بی‌حالی و اسهال است. در مسمومیت‌های شدید تشنج، لرزش و مشکل تنفسی دیده می‌شود.
اگر گربه اخیراً به گیاه یا ماده‌ای دسترسی داشته و علائم پیدا کرده، باید مشکوک شد. در مسمومیت با برخی گیاهان، علائم کلیوی بعد از یک تا دو روز ظاهر می‌شود. برای مرور بیماری‌های مشابه استفراغ گربه و تشنج گربه را ببینید.
اقدام فوری هنگام مسمومیت
سرعت عمل حیاتی است. بدون مشورت دامپزشک گربه را وادار به استفراغ نکنید، چون ممکن است خطرناک باشد. ماده خورده‌شده را شناسایی کنید و بسته یا نمونه را همراه ببرید.
- گربه را از منبع سم دور کنید
- فوراً با دامپزشک یا مرکز مسمومیت تماس بگیرید
- نام و مقدار ماده را اطلاع دهید
- بدون دستور استفراغ ایجاد نکنید
- گربه را سریع به کلینیک ببرید
مدت زمان سپری‌شده از خوردن ماده را به دامپزشک بگویید. در بسیاری از مسمومیت‌ها درمان زودهنگام تفاوت بزرگی ایجاد می‌کند.
درمان در کلینیک
درمان بسته به ماده شامل شستشوی معده، زغال فعال، سرم‌درمانی و پادزهر در صورت وجود است. پایش کلیه، کبد و قلب انجام می‌شود. مدت بستری به شدت مسمومیت بستگی دارد.
هزینه و زمان بستری ممکن است زیاد باشد، ولی تأخیر پیامدهای جدی‌تری دارد. دامپزشک پس از ترخیص رژیم و داروهای حمایتی تعیین می‌کند.
ایمن‌سازی خانه
گیاهان سمی را حذف کنید یا در جایی غیرقابل دسترس بگذارید. مواد شوینده و داروها را در کمدهای بسته نگه دارید و ریختگی‌ها را فوراً پاک کنید. پیش از استفاده از ضدعفونی‌کننده‌های کف، مطمئن شوید روی گربه اثر منفی ندارد.
برای نیاز گربه به گیاه، علف گربه یا گیاهان ایمن فراهم کنید؛ درباره کت نیپ بخوانید. نیازهای عمومی گربه را در وسایل ضروری نگهداری گربه مرور کنید.
نکات تکمیلی برای صاحبان گربه
در خانه‌هایی که گربه حضور دارد، دسته گل هدیه‌شده یا گیاهان آپارتمانی تازه را قبل از قرار دادن در دسترس بررسی کنید. اگر مطمئن نیستید گیاهی بی‌خطر است، آن را در اتاقی که گربه نمی‌تواند وارد شود بگذارید. گربه‌های بیرون‌رو نیز ممکن است در حیاط همسایه‌ها با سموم موش و آفت‌کش‌ها مواجه شوند.
شماره تماس دامپزشک و کلینیک اورژانسی نزدیک را در جای مشخصی یادداشت کنید تا در لحظه بحران معطل نشوید. آموزش اعضای خانواده، به‌ویژه کودکان، درباره دور نگه داشتن داروها و مواد پاک‌کننده از دسترس حیوان نیز بخشی از پیشگیری است.
سوالات متداول
سوسن چقدر برای گربه خطرناک است؟
بسیار؛ حتی مقدار کم می‌تواند به کلیه آسیب بزند.
اگر گربه گیاه سمی خورد چه کنم؟
فوراً با دامپزشک تماس بگیرید و گیاه را همراه ببرید.
آیا باید استفراغ ایجاد کنم؟
فقط با دستور دامپزشک.
چه غذاهایی سمی‌اند؟
پیاز، سیر، شکلات، قهوه و الکل از جمله آنها هستند.
آیا دارو انسانی بی‌خطر است؟
خیر، بسیاری از آنها برای گربه سمی‌اند.
این مطلب جنبه‌ی آموزشی دارد و جایگزین مشاوره دامپزشک نیست.
همچنین بخوانید: غذاهای ممنوعه برای گربه