کم‌آبی بدن سگ؛ علائم، آزمایش پوست و راه‌های درمان
کم‌آبی بدن سگ خطرناک است، زیرا آب حدود شصت تا هفتاد درصد بدن او را تشکیل می‌دهد و از دست دادن حتی چند درصد آن می‌تواند به ضعف شدید، آسیب کلیه و در موارد حاد مرگ بینجامد. کم‌آبی بدن معمولاً بر اثر استفراغ، اسهال، تب، گرمازدگی یا نخوردن آب رخ می‌دهد. در این مقاله علائم، آزمون‌های ساده‌ی خانگی، علت‌ها و کمک‌های اولیه را یاد می‌گیرید. موضوع به گرمازدگی سگ هم مربوط است.
چرا دهیدراتاسیون خطرناک است؟
بدن سگ برای گردش خون، تنظیم دما، گوارش و عملکرد کلیه به آب نیاز دارد. وقتی مایع کم شود، حجم خون افت میکند و ارگان‌ها خون‌رسانی کافی نمی‌گیرند. بچه‌سگ‌ها، سگ‌های مسن و کوچک سریع‌تر دچار کم‌آبی می‌شوند و باید زودتر مراقبت دریافت کنند.
علائم کم‌آبی
- خشکی و چسبندگی لثه و دهان
- بی‌حالی و ضعف
- فرورفتگی چشم‌ها
- تنفس سریع و ضربان قلب بالا
- کاهش یا تیره شدن ادرار
- از دست دادن اشتها
- کشش کم پوست
در حالات شدید سگ می‌تواند دچار شوک، تشنج یا بیهوشی شود.
آزمون‌های سریع خانگی
برای آزمون پوست، پوست پشت گردن را آرام بالا بکشید و رها کنید؛ در سگ سالم فوراً برمی‌گردد و در سگ کم‌آب آهسته‌تر بازمی‌گردد. برای آزمون لثه، لثه را فشار دهید؛ رنگ باید در کمتر از دو ثانیه برگردد. این روش‌ها فقط راهنما هستند و جایگزین معاینه‌ی دامپزشک نیستند، چون در سگ‌های چاق یا مسن پوست بهطور طبیعی کمتر کشسان است.
علت‌های رایج
استفراغ و اسهال مداوم؛ استفراغ سگ و اسهال سگ. هوای گرم و بدون دسترسی به آب. تب و بیماری‌های عفونی. بیماری‌های کلیوی و دیابت که ادرار زیاد ایجاد می‌کنند. ورزش شدید در هوای داغ. بیماری‌هایی مانند تب سگ نیز آب بدن را کاهش می‌دهند.
کمک‌های اولیه
در کم‌آبی خفیف، آب خنک را در مقادیر کم و مکرر پیشنهاد کنید. سگ را در محیط خنک و آرام نگه دارید. اگر او نمی‌خورد یا استفراغ میکند، سرم‌درمانی لازم است و باید به دامپزشک مراجعه کنید. از دادن مقدار زیاد آب به‌یک‌باره بپرهیزید چون ممکن است استفراغ را تحریک کند.
درمان دامپزشکی
سرم‌درمانی وریدی یا زیرجلدی، اصلاح الکترولیت‌ها و درمان علت زمینه‌ای اساس کار است. دامپزشک ممکن است آزمایش خون و ادرار هم بخواهد.
پیشگیری
همیشه آب تمیز و تازه در چند نقطه‌ی خانه بگذارید، در گردش و سفر آب همراه ببرید، در تابستان ورزش را به ساعات خنک منتقل کنید و برای سگ بیمار یا بی‌اشتها زودتر دامپزشک را مطلع کنید. در سفر نکات ماشین‌زدگی و سفر با سگ را در نظر بگیرید.
گروه‌های پرخطر برای کم‌آبی
برخی سگ‌ها سریع‌تر از بقیه آب از دست می‌دهند. توله‌سگ‌ها ذخیره‌ی آبی کمتری دارند و یک روز اسهال یا استفراغ می‌تواند آن‌ها را به‌سرعت ضعیف کند. سگ‌های مسن هم گاهی حس تشنگی کمتری دارند و ممکن است به اندازه‌ی کافی آب ننوشند.
سگ‌های نژادهای پوزه‌کوتاه، سگ‌های پرکار و سگ‌هایی که در هوای گرم ورزش می‌کنند نیز بیشتر در معرض خطرند. مادران شیرده به دلیل تولید شیر نیاز بیشتری به مایعات دارند. بیماری‌هایی مثل دیابت و بیماری کلیه هم نیاز به آب و دفع ادرار را تغییر می‌دهند.
- توله‌سگ‌ها و سگ‌های مسن
- سگ‌های شیرده
- نژادهای پوزه‌کوتاه در هوای گرم
- سگ‌های مبتلا به بیماری مزمن مثل دیابت یا کلیه
- سگ‌های کارکن و ورزشکار
چگونه نوشیدن آب را در سگ تشویق کنیم
ساده‌ترین کار، در دسترس بودن آب تمیز و تازه در چند نقطه‌ی خانه است. ظرف را هر روز بشویید، چون بعضی سگ‌ها از آب کهنه یا ظرف کثیف دوری می‌کنند. جنس ظرف هم مهم است و بعضی سگ‌ها ظرف استیل یا سرامیکی را ترجیح می‌دهند.
در گردش، همیشه آب و ظرف تاشو همراه داشته باشید و در فواصل استراحت پیشنهاد دهید. استفاده از فواره‌ی آب برای سگ‌هایی که آب جاری دوست دارند می‌تواند جذاب باشد. اضافه کردن کمی آب به غذا، یا استفاده از غذای مرطوب طبق نظر دامپزشک، دریافت مایعات را بیشتر میکند. برای مقایسه‌ی انواع غذا، غذای خشک یا کنسرو سگ را ببینید.
اگر سگ ناگهان بیش از حد معمول آب می‌نوشد یا اصلاً نمی‌نوشد، این تغییر را یادداشت کنید و به دامپزشک اطلاع دهید. نوشیدن زیاد هم می‌تواند علامت بیماری باشد.
اشتباه‌ها در رفع کم‌آبی خانگی
یکی از اشتباه‌های رایج، دادن مقدار زیاد آب در یک نوبت به سگی است که بسیار تشنه یا حالش بد است. این کار ممکن است باعث استفراغ و از دست رفتن مایعات بیشتر شود. بهتر است آب را کم‌کم و به فواصل کوتاه در اختیار سگ بگذارید.
استفاده از نوشیدنی‌های انسانی، آب‌میوه یا محلول‌های خانگی بدون مشورت دامپزشک توصیه نمی‌شود. شیرین‌کننده‌ها، نمک زیاد یا مواد افزودنی ممکن است برای سگ مناسب نباشند. اگر علائم شدید است، کمک خانگی را به تعویق بیندازید و سگ را سریع‌تر به کلینیک برسانید.
همچنین به این که کم‌آبی عموماً نشانه‌ی یک مشکل پایه است توجه کنید. اگر علت از بین نرود، حتی با نوشیدن آب هم مشکل دوباره برمی‌گردد. دامپزشک ممکن است آزمایش خون یا ادرار را برای بررسی علت پیشنهاد کند. مرور علائم بیماری در سگ به شناخت نشانه‌های هشدار کمک میکند.
برای خرید غذا و لوازم مناسب حیوان خانگی‌تان به فروشگاه اسپارک پت شاپ سر بزنید یا برای مشاوره تماس بگیرید.
سوالات متداول
سگ چقدر آب باید بنوشد؟
بهطور تقریبی ۵۰ تا ۶۰ میلیلیتر بهازای هر کیلوگرم وزن در روز، بسته به رژیم و فعالیت.
آیا میتوان محلول الکترولیت انسانی داد؟
بعضی محلولها نامناسباند؛ قبل از استفاده با دامپزشک مشورت کنید.
آیا غذای تر آب را تأمین میکند؟
بخشی از آب را فراهم میکند ولی جایگزین آب آشامیدنی نیست.
آیا یخ دادن مناسب است؟
در گرما برای خنک شدن بله ولی جایگزین آب نیست.
چه زمانی اورژانس است؟
ضعف، لثهی خشک، استفراغ مداوم یا بیهوشی.
این مطلب جنبه‌ی آموزشی دارد و جایگزین مشاوره دامپزشک نیست.