مسواک زدن دندان سگ؛ روش درست، وسایل لازم و پیشگیری از جرم
مسواک زدن دندان سگ بخش مهمی از سلامت دهان و عمومی اوست. جرم دندان، بوی بد دهان و بیماری لثه در سگ‌ها شایع است و اگر درمان نشود می‌تواند به مشکلات جدی‌تر منجر شود. مسواک زدن منظم ساده‌ترین راه پیشگیری است. در این مقاله روش درست مسواک زدن دندان سگ، وسایل لازم و نکات مراقبت را بررسی می‌کنیم.
چرا مسواک زدن دندان سگ مهم است؟
پلاک و جرم دندان به‌مرور سفت می‌شود و می‌تواند لثه را درگیر کند. بوی بد دهان، قرمزی لثه، لق شدن دندان و درد از نشانه‌های مشکل‌اند. مسواک منظم کمک می‌کند خطر این مشکلات کمتر شود. برای علت‌های بوی بد دهان بوی بد دهان سگ را بخوانید.
وسایل لازم
- مسواک مخصوص سگ یا مسواک انگشتی.
- خمیردندان مخصوص سگ؛ هرگز از خمیردندان انسانی استفاده نکنید چون برای سگ مناسب نیست.
- تشویقی ملایم و صبر.
مسواک زدن مرحله‌به‌مرحله
- ابتدا سگ را با طعم خمیردندان آشنا کنید و بگذارید لیس بزند.
- چند روز فقط دست زدن به لب‌ها و دندان‌ها را تمرین کنید.
- با مسواک نرم و حرکت دایره‌ای ملایم روی سطح بیرونی دندان‌ها شروع کنید.
- هر بار چند ثانیه کافی است و بعد مدت را کم‌کم افزایش دهید.
- بعد از هر جلسه تشویق کنید.
- در حالت ایدهآل هر روز یا حداقل چند بار در هفته مسواک بزنید.
اگر سگ همکاری نمی‌کند
فشار نیاورید. جلسات را کوتاه و مثبت نگه دارید و با تشویق ادامه دهید. در توله‌ها آسان‌تر است؛ از همان کودکی عادتش دهید. سگ بالغ هم با صبر یاد می‌گیرد. اگر سگ پرخاشگر می‌شود یا درد دارد، به دامپزشک مراجعه کنید.
محصولات کمکی
بعضی تشویقی‌های دندانی، اسباب‌بازی‌های مخصوص و آب‌دهان‌شویه‌ها می‌توانند کمک کنند، اما جایگزین مسواک نیستند. محصول را با توجه به سایز و سن سگ انتخاب کنید و از استخوان‌ها و چیزهای سخت که ممکن است دندان را بشکنند پرهیز کنید؛ استخوان برای سگ را ببینید. تشویقی سگ هم می‌تواند راهنما باشد.
چه زمانی به دامپزشک مراجعه کنیم؟
- بوی بد دهان شدید و ماندگار.
- لثه‌ی قرمز، متورم یا خونریزی‌دهنده.
- لق یا شکسته شدن دندان.
- کاهش اشتها یا ناتوانی در جویدن.
- تورم صورت یا ترشح.
جرم‌گیری حرفه‌ای
اگر جرم زیاد شده باشد، مسواک نمی‌تواند آن را بردارد و دامپزشک ممکن است جرم‌گیری را با بیهوشی پیشنهاد دهد. این کار برای سلامت لثه و دندان مهم است و باید با نظر دامپزشک انجام شود.
جدول زمانی پیشنهادی برای عادت دادن سگ به مسواک
در هفته‌ی اول فقط به لمس لب و پوزه عادت دهید و بعد از هر جلسه پاداش بدهید. در هفته‌ی دوم کمی خمیر مخصوص سگ را روی انگشت بچشانید. از هفته‌ی سوم به بعد مسواک انگشتی یا نرم را وارد کنید و به تدریج دندان‌های عقب را هم بشویید. هر جلسه چند ثانیه تا دو دقیقه کافی است و باید با حال خوب تمام شود.
اگر سگ نشانه‌هایی مثل غرغر، عقب کشیدن یا نگاه برگردانده نشان داد، سرعت را کم کنید. تفسیر این نشانه‌ها در زبان بدن سگ توضیح داده شده است. برای راهنمای کلی نگهداری هم نگهداری سگ را ببینید.
ساختار دندان‌های سگ و چگونگی تشکیل جرم
سگ بالغ معمولاً ۴۲ دندان دارد که انواع مختلفی از جمله دندان‌های برنده، نیش و آسیاب را شامل می‌شود. پس از هر وعده‌ی غذا، لایه‌ای نازک از باکتری و بقایای غذا به نام پلاک روی دندان می‌نشیند. اگر این لایه برداشته نشود، طی چند روز سخت می‌شود و به جرم تبدیل می‌گردد.
جرم سخت با مسواک معمولی از بین نمی‌رود و فقط با جرم‌گیری حرفه‌ای زدوده می‌شود. تجمع جرم زیر خط لثه به التهاب و در ادامه به عقب‌نشینی لثه و شل شدن دندان می‌انجامد. باکتری‌ها ممکن است از طریق خون به اندام‌های دیگر هم برسند، بنابراین دهان بخشی از سلامت کلی است.
- پلاک نرم: قابل پاک شدن با مسواک
- جرم سخت: نیازمند جرم‌گیری حرفه‌ای
- التهاب لثه: قرمزی و خونریزی هنگام لمس
- بیماری پریودنتال: شل شدن یا از دست رفتن دندان
نژادها و سنین پرخطر برای مشکلات دندانی
سگهای کوچک و نژادهای اسباب‌بازی معمولاً دندان‌های متراکم‌تر دارند و زودتر جرم می‌گیرند. در نژادهای پوزه‌کوتاه، تراکم و جابه‌جایی دندان‌ها پاک کردن طبیعی را سخت‌تر می‌کند. به همین دلیل مراقبت دهانی برای سگهای کوچک از تولهگی اهمیت بیشتری دارد.
با افزایش سن، مشکلات لثه و دندان رایج‌تر می‌شوند و بسیاری از سگهای بالای سه سال درجاتی از بیماری دهان دارند. سگهای مسن باید حتماً معاینه‌ی دهان دوره‌ای داشته باشند. برای نمونه‌ی نژادهای کوچک، یورکشایر تریر و داشهوند را مرور کنید.
اشتباه‌های رایج هنگام مسواک زدن
استفاده از خمیردندان انسانی یکی از رایج‌ترین اشتباه‌هاست، چون ترکیباتش برای بلعیدن مناسب نیست و سگ نمی‌تواند تف کند. فشار زیاد یا مسواک سخت می‌تواند به لثه آسیب بزند. شروع ناگهانی و اجباری هم باعث می‌شود سگ از مسواک بترسد.
اشتباه دیگر نادیده گرفتن بخش پشت دندان‌ها و نواحی عقب دهان است. اگر فقط جلوی دندان‌ها را بشویید، پلاک ناحیه‌های دیگر باقی می‌ماند. ثبات در برنامه از مدت زمان طولانی هر جلسه مهم‌تر است.
- استفاده از خمیردندان انسانی
- فشار بیش از حد روی لثه
- رها کردن مسواک در شروع مقاومت شدید
- پاداش ندادن بعد از جلسه
- نادیده گرفتن علائم خونریزی یا بوی شدید
هزینه و پیشگیری در برابر درمان
مراقبت روزانه‌ی کم‌هزینه معمولاً خیلی ارزان‌تر از درمان‌های دندانی پیشرفته است. جرم‌گیری حرفه‌ای زیر بیهوشی انجام می‌شود و هزینه‌ی آن به وضعیت دهان و سن سگ بستگی دارد. با مسواک زدن منظم، فاصله‌ی این جرم‌گیری‌ها ممکن است بیشتر شود.
دامپزشک بر اساس معاینه توصیه می‌کند هر چند وقت یک بار به ارزیابی نیاز دارید. اگر بوی بد دهان ناگهانی یا شدید است، بوی بد دهان سگ را بخوانید. برای برنامه‌ی کلی مراقبت، به برس زدن سگ و وسایل ضروری نگهداری سگ هم سر بزنید.
برای خرید غذا و لوازم مناسب حیوان خانگی‌تان به فروشگاه اسپارک پت شاپ سر بزنید یا برای مشاوره تماس بگیرید.
سوالات متداول
هر چند وقت یک بار مسواک بزنیم؟
ایدهآل هر روز است؛ اگر نشد چند بار در هفته بهتر از هیچ است.
آیا می‌شود از خمیردندان انسانی استفاده کرد؟
خیر؛ برخی اجزای آن برای سگ مناسب نیست.
از چه سنی شروع کنیم؟
از تولهگی تا عادت کند، اما برای سگ بالغ هم دیر نیست.
آیا غذای خشک دندان را تمیز می‌کند؟
تأثیر محدود دارد و جایگزین مسواک نیست.
هر چند وقت یک بار باید دندان سگ را معاینه کرد؟
معمولاً حداقل سالی یک بار و در سگهای مسن یا کوچک بیشتر، طبق نظر دامپزشک.
این مطلب جنبه‌ی آموزشی دارد و جایگزین مشاوره دامپزشک نیست.