کرم و انگل روده گربه؛ علائم، انواع، قرص ضد انگل و برنامه تکرار
ممکن است یک روز در مدفوع یا اطراف مقعد گربه‌تان چیزی شبیه دانه برنج یا رشته ماکارونی ببینید. این لحظه برای بیشتر صاحبان گربه ناخوشایند است، اما انگل روده در گربه‌ها بسیار شایع و در بیشتر موارد به‌راحتی قابل درمان است. مهم این است که نوع انگل درست تشخیص داده شود و برنامه ضدانگل منظم باشد.
چه زمانی فوری به دامپزشک بروید
- بچه‌گربه با شکم نفخ‌کرده، لاغری و اسهال
- لثه‌های رنگ‌پریده یا سفید (نشانه کم‌خونی)
- استفراغ کرم یا استفراغ مکرر
- اسهال خونی یا بی‌حالی شدید
- سرفه همراه با علائم گوارشی در بچه‌گربه
در بچه‌گربه‌ها، آلودگی شدید انگلی می‌تواند به کم‌آبی و کم‌خونی جدی منجر شود. برای علائم کم‌آبی علائم کم‌آبی در گربه را ببینید.
انواع رایج انگل روده در گربه
- کرم گرد (آسکاریس): شایع‌ترین انگل، به‌خصوص در بچه‌گربه‌ها که از طریق شیر مادر آلوده می‌شوند. شبیه رشته اسپاگتی در مدفوع یا استفراغ.
- کرم نواری (تنیا): تکه‌هایش شبیه دانه برنج اطراف مقعد یا در مدفوع دیده میشود. معمولاً از طریق بلعیدن کک هنگام خودشویی یا خوردن جونده منتقل میشود. به همین دلیل کنترل کک و کنه در گربه بخشی از درمان است.
- کرم قلابدار: کمتر شایع اما خطرناک؛ به دیواره روده می‌چسبد و خون می‌مکد.
- تک‌یاخته‌ها (ژیاردیا، کوکسیدیا): با چشم دیده نمی‌شوند و اسهال مزمن یا متناوب ایجاد می‌کنند. قرص ضدانگل معمولی روی بسیاری از آن‌ها اثر ندارد و درمان جداگانه لازم است.
- توکسوپلاسما: در بیشتر گربه‌ها بی‌علامت است اما به‌خاطر انتقال به انسان اهمیت دارد.
علائم انگل روده
- دیدن کرم یا تکه‌های سفید در مدفوع، استفراغ یا اطراف مقعد
- اسهال، گاهی با مخاط یا خون؛ جزئیات در اسهال گربه
- شکم نفخ‌کرده و گرد در بچه‌گربه
- کاهش وزن با وجود اشتهای خوب
- موی کدر و ژولیده
- کشیدن باسن روی زمین
- استفراغ
بسیاری از گربه‌های آلوده هیچ علامتی ندارند. به همین دلیل ضدانگل دوره‌ای حتی بدون علامت اهمیت دارد.
تشخیص و درمان
دامپزشک با آزمایش مدفوع نوع انگل را مشخص می‌کند. همراه بردن یک نمونه تازه مدفوع کار را سریع‌تر می‌کند. درمان معمولاً قرص یا قطره پشت‌گردنی ضدانگل است، اما نوع دارو به نوع انگل بستگی دارد:
- برای کرم نواری داروی خاصی لازم است که در همه قرص‌ها وجود ندارد.
- ژیاردیا و کوکسیدیا داروی جداگانه و گاهی دوره طولانی‌تر درمان دارند.
- معمولاً یک دوز دوم ۲ تا ۳ هفته بعد لازم است تا انگل‌هایی که از تخم بیرون آمده‌اند هم از بین بروند.
دوز دارو را بر اساس وزن دقیق گربه تنظیم کنید و از داروهای مخصوص سگ یا دوزهای تقریبی استفاده نکنید.
برنامه ضدانگل گربه
| سن یا وضعیت | برنامه پیشنهادی رایج |
|---|---|
| بچه‌گربه | از حدود ۲ تا ۳ هفتگی، هر دو هفته تا ۸ هفتگی، سپس ماهانه تا ۶ ماهگی |
| گربه بالغ آپارتمانی | معمولاً هر ۳ تا ۶ ماه |
| گربه‌ای که بیرون می‌رود یا شکار می‌کند | معمولاً هر ۱ تا ۳ ماه |
| گربه تازه‌وارد | ضدانگل و آزمایش مدفوع قبل از تماس با گربه‌های دیگر |
| گربه مادر | طبق نظر دامپزشک در دوران بارداری و شیردهی |
برنامه دقیق را دامپزشک بر اساس سبک زندگی گربه تعیین می‌کند. معمولاً ضدانگل حدود دو هفته قبل از واکسن داده میشود؛ جدول کامل را در جدول واکسیناسیون گربه و سگ در ایران ببینید.
آیا انگل گربه به انسان منتقل میشود؟
برخی انگل‌ها مثل کرم گرد، کرم قلابدار و توکسوپلاسما می‌توانند به انسان منتقل شوند، به‌خصوص به کودکان. با رعایت بهداشت ساده، خطر بسیار کم است:
- ظرف خاک را هر روز تمیز کنید؛ تخم بسیاری از انگل‌ها بعد از یک تا چند روز آلوده‌کننده میشود
- بعد از تمیز کردن ظرف خاک و باغبانی دست‌ها را بشویید
- زنان باردار تمیز کردن ظرف خاک را به فرد دیگری بسپارند یا با دستکش انجام دهند؛ جزئیات در آیا موی گربه باعث سقط جنین میشود
- جعبه شن بازی کودکان را بپوشانید
پیشگیری
- ضدانگل منظم طبق برنامه
- کنترل کک، چون ناقل کرم نواری است
- ندادن گوشت خام و جلوگیری از شکار
- بهداشت ظرف خاک؛ اصول جانمایی را در ظرف خاک گربه را کجا بگذاریم ببینید
- قرنطینه و درمان گربه تازه‌وارد؛ مراحل در معرفی گربه جدید به گربه قدیمی
ضدانگل بچه‌گربه از چه سنی شروع میشود؟
بچه‌گربه‌ها اغلب از طریق شیر مادر یا محیط به کرم‌های گرد آلوده می‌شوند، بنابراین برنامه‌ی ضدانگل برای آن‌ها زودتر از گربه‌ی بالغ شروع میشود. معمولاً دامپزشک از حدود دو تا سه هفتگی دارو تجویز می‌کند و آن را در فواصل دوهفته‌ای تا چند ماهگی تکرار می‌کند؛ دوز دقیق باید بر اساس وزن بچه‌گربه انتخاب شود. دارو را خودسرانه یا از روی وزن تخمینی ندهید، چون دوز اشتباه برای بدن کوچک بچه‌گربه خطرناک است.
نظافت محیط و ظرف خاک برای پیشگیری از آلودگی دوباره
تخم کرم‌ها در خاک و مدفوع باقی می‌ماند و می‌تواند دوباره به گربه برسد. ظرف خاک را روزانه تمیز کنید، هر چند وقت یک‌بار آن را با آب داغ و شوینده بشویید و پس از تماس با مدفوع دست‌هایتان را کاملاً بشویید. اگر چند گربه در خانه هست، همه باید هم‌زمان ضدانگل شوند؛ درمان یک گربه و رها کردن بقیه معمولاً آلودگی را برمی‌گرداند.
پرسش‌های متداول
گربه آپارتمانی هم انگل می‌گیرد؟
بله. تخم انگل می‌تواند با کفش وارد خانه شود و کک هم ناقل کرم نواری است. خطر کمتر است اما صفر نیست.
بعد از قرص ضدانگل، کرم در مدفوع دیدم؛ طبیعی است؟
بله، دفع کرم‌های مرده یک تا سه روز بعد از درمان طبیعی است.
می‌توانم قرص ضدانگل بدون نسخه بدهم؟
برای گربه سالم بالغ، ضدانگل استاندارد با دوز درست معمولاً امن است. اما برای بچه‌گربه، گربه باردار یا بیمار، و وقتی اسهال مزمن هست، حتماً با دامپزشک مشورت کنید.
برخی انگل‌های روده جزو بیماری های مشترک انسان و حیوان هستند؛ رعایت بهداشت خاک را جدی بگیرید.
جمع‌بندی
انگل روده در گربه‌ها شایع اما قابل پیشگیری و درمان است. ضدانگل منظم متناسب با سن و سبک زندگی، کنترل کک و بهداشت ظرف خاک، هم گربه شما و هم خانواده‌تان را محافظت می‌کند. اگر بچه‌گربه دارید، نگهداری از بچه گربه 2 ماهه را هم بخوانید.
این مطلب جنبه آموزشی دارد و جایگزین معاینه دامپزشک نیست.
برای سلامت گربه مشاوره بگیرید
سن، وزن و شرایط گربه‌تان را بگویید تا کارشناسان اسپارک پت شاپ بهترین انتخاب را پیشنهاد بدهند.