کم خونی در گربه؛ علائم، علت‌ها، تشخیص و درمان
اگر لثه‌های گربه‌تان به جای صورتی، سفید یا خیلی کم‌رنگ شده، گربه بی‌حال است و زود خسته می‌شود، ممکن است با کم خونی در گربه روبه‌رو باشید. کم خونی خودش یک بیماری مستقل نیست؛ نشانه‌ای است که می‌گوید در بدن گربه مشکلی جدی‌تر وجود دارد. در این راهنما یاد می‌گیرید کم خونی را چطور تشخیص دهید، چه علت‌هایی دارد و چه زمانی فوری است.
کم خونی در گربه چیست
کم خونی یعنی تعداد گلبول‌های قرمز یا مقدار هموگلوبین خون گربه کمتر از حد طبیعی است. گلبول‌های قرمز اکسیژن را به همه اندام‌ها می‌رسانند؛ وقتی کم شوند، بافت‌ها اکسیژن کافی نمی‌گیرند و گربه ضعیف، بی‌حال و کم‌اشتها می‌شود. کم خونی به دو گروه اصلی تقسیم می‌شود:
- کم خونی احیاکننده: مغز استخوان سالم است و تلاش می‌کند گلبول‌های از دست رفته را جایگزین کند؛ مثل خونریزی یا تخریب گلبول‌ها.
- کم خونی غیراحیاکننده: مغز استخوان گلبول کافی نمی‌سازد؛ مثل بیماری کلیه یا ویروس‌ها. این نوع معمولا مزمن‌تر و جدی‌تر است.
علائم کم خونی در گربه
| علامت | توضیح |
|---|---|
| لثه و زبان رنگ‌پریده | مهم‌ترین نشانه؛ لثه سالم صورتی است |
| بی‌حالی و خواب زیاد | گربه کمتر بازی می‌کند و بیشتر پنهان می‌شود |
| تنفس تند | حتی در حالت استراحت |
| کم‌اشتهایی و کاهش وزن | به‌خصوص در کم خونی مزمن |
| خوردن خاک یا اشیای عجیب | لیسیدن خاک گربه یا دیوار (پیکا) |
| زردی لثه و چشم | در کم خونی ناشی از تخریب گلبول‌ها |
| ضعف و تلوتلو خوردن | در کم خونی شدید؛ فوری است |
برای مرور نشانه‌های هشدار دیگر علائم بیماری در گربه و بی حالی گربه را ببینید.
علت‌های کم خونی در گربه
| گروه | علت‌های رایج |
|---|---|
| خونریزی | آلودگی شدید به کک، زخم، ضربه، مسمومیت با سم موش، زخم معده |
| تخریب گلبول‌های قرمز | انگل خونی (مایکوپلاسما)، بیماری خودایمنی، مسمومیت با پیاز و سیر یا استامینوفن |
| کاهش تولید | بیماری مزمن کلیه، ویروس لوسمی و نقص ایمنی گربه، بیماری مغز استخوان |
در بچه گربه‌ها، شایع‌ترین علت کک است؛ یک بچه گربه کوچک با آلودگی شدید می‌تواند در چند روز دچار کم خونی خطرناک شود. درمان و پیشگیری را در کک و کنه در گربه بخوانید. در گربه‌های مسن، بیماری کلیه در گربه مهم‌ترین علت کم خونی مزمن است، چون کلیه هورمونی می‌سازد که مغز استخوان را به تولید گلبول قرمز تحریک می‌کند.
مسمومیت؛ علت پنهان کم خونی در گربه
گلبول‌های قرمز گربه به برخی مواد بسیار حساس هستند. پیاز، سیر و تره‌فرنگی، حتی به شکل پودر در غذای انسانی، باعث تخریب گلبول‌ها می‌شوند. استامینوفن (قرص مسکن رایج انسانی) برای گربه کشنده است و حتی یک قرص خطرناک است. هرگز داروی انسانی به گربه ندهید و خوراکی‌های مشکوک را با چک کننده خوراکی سمی بررسی کنید. فهرست کامل را در خوراکی‌های سمی برای گربه و سگ ببینید.
تشخیص کم خونی در گربه
- معاینه لثه و بدن: رنگ لثه، زمان پر شدن مویرگی و ضربان قلب.
- آزمایش خون کامل (CBC) و هماتوکریت (PCV): شدت کم خونی را مشخص می‌کند.
- شمارش رتیکولوسیت: نشان می‌دهد مغز استخوان در حال جبران است یا نه.
- بیوشیمی خون و ادرار: برای بررسی کلیه و کبد.
- تست ویروس‌ها: لوسمی و نقص ایمنی گربه.
- بررسی انگل خونی و مدفوع: برای مایکوپلاسما و خونریزی گوارشی.
درمان کم خونی در گربه
درمان به علت و شدت کم خونی بستگی دارد:
- درمان علت اصلی: ضد کک، آنتی‌بیوتیک برای انگل خونی، درمان مسمومیت یا بیماری کلیه.
- تزریق خون: در کم خونی شدید؛ گربه‌ها گروه خونی دارند و خون باید سازگار باشد.
- داروهای محرک خون‌سازی: در کم خونی ناشی از بیماری کلیه، با تجویز دامپزشک.
- مکمل آهن و ویتامین: فقط در صورت نیاز و با دوز تعیین‌شده؛ مصرف خودسرانه آهن مسمومیت ایجاد می‌کند.
- مراقبت حمایتی: مایعات، گرما و استراحت.
تغذیه گربه دچار کم خونی
غذای پرپروتئین و باکیفیت، مواد اولیه ساخت گلبول‌های قرمز را فراهم می‌کند. غذای تر به دلیل خوش‌طعمی و آب بیشتر، برای گربه کم‌اشتها مناسب‌تر است؛ مقایسه را در غذای تر یا خشک گربه ببینید. اگر کم خونی به دلیل بیماری کلیه است، غذا باید فسفر کنترل‌شده داشته باشد و رویال کنین رنال گربه یا جوسرا رنال با نظر دامپزشک گزینه مناسبی است. اگر گربه بیش از ۲۴ ساعت غذا نخورد، علت غذا نخوردن گربه را بخوانید و فوری اقدام کنید.
کم خونی در بچه گربه
بچه گربه‌ها ذخیره خونی بسیار کمی دارند. یک بچه گربه با لثه سفید، سرد و بی‌حال در شرایط اورژانسی است. مهم‌ترین پیشگیری، ضد کک مخصوص سن بچه گربه، ضدانگل منظم و تغذیه مناسب است. برنامه کامل را در نگهداری بچه گربه و درباره انگل‌ها در کرم و انگل روده گربه بخوانید.
پیشگیری از کم خونی در گربه
- ضد کک و کنه منظم، مخصوصا در فصل گرم
- دور نگه داشتن داروهای انسانی، سم موش و خوراکی‌های سمی
- واکسیناسیون و تست ویروس‌ها در گربه‌هایی که بیرون می‌روند
- آزمایش خون سالانه در گربه‌های بالای ۷ سال
- غذای کامل و باکیفیت متناسب با سن
سوالات متداول درباره کم خونی در گربه
کم خونی در گربه درمان می‌شود؟
در بسیاری از موارد بله؛ کم خونی ناشی از کک یا انگل خونی معمولا کاملا درمان می‌شود. کم خونی مزمن کلیوی قابل کنترل است.
رنگ لثه طبیعی گربه چه رنگی است؟
صورتی روشن و مرطوب؛ اگر با انگشت فشار دهید، رنگ باید در کمتر از دو ثانیه برگردد.
آیا جگر به گربه کم‌خون کمک می‌کند؟
مقدار کم جگر پخته منبع آهن است، اما مصرف زیاد باعث مسمومیت با ویتامین A می‌شود؛ فقط با نظر دامپزشک.
جمع‌بندی درباره کم خونی در گربه
کم خونی در گربه با لثه رنگ‌پریده، بی‌حالی و تنفس تند خودش را نشان می‌دهد و همیشه علتی دارد. با تشخیص به‌موقع علت، درمان هدفمند و پیشگیری از کک و مسمومیت، بیشتر گربه‌ها بهبود پیدا می‌کنند.
این مطلب جنبه آموزشی دارد و جایگزین معاینه دامپزشک نیست.