پرکاری تیروئید گربه؛ علائم، تشخیص و روش‌های درمان
اگر گربه مسن شما با وجود اشتهای زیاد روزبه‌روز لاغرتر میشود، بی‌قرار است و زیاد آب می‌خورد، احتمال پرکاری تیروئید گربه را جدی بگیرید. این بیماری شایع‌ترین اختلال هورمونی در گربههای بالای ۱۰ سال است و خبر خوب اینکه با تشخیص به‌موقع کاملا قابل کنترل است.
- پرکاری تیروئید گربه چیست
- علائم پرکاری تیروئید گربه
- تشخیص پرکاری تیروئید گربه
- درمان پرکاری تیروئید گربه
- تغذیه گربه با پرکاری تیروئید
- عوارض درماننشده پرکاری تیروئید گربه
- مراقبت از گربه در طول درمان
- پرکاری تیروئید گربه و بیماری‌های همراه
- برنامه پیگیری بعد از شروع درمان
- سوالات متداول درباره پرکاری تیروئید گربه
- پرکاری تیروئید گربه و کم خونی
- جمع‌بندی درباره پرکاری تیروئید گربه
پرکاری تیروئید گربه چیست
غده تیروئید در گردن گربه هورمونی ترشح میکند که سرعت متابولیسم بدن را تنظیم میکند. در پرکاری تیروئید، معمولا به دلیل یک توده خوش‌خیم، این هورمون بیش از حد ترشح میشود و بدن مثل موتوری که با دور بالا کار میکند، انرژی می‌سوزاند. قلب، کلیه و فشار خون همه تحت فشار قرار می‌گیرند.
علائم پرکاری تیروئید گربه
| علامت | توضیح |
|---|---|
| کاهش وزن | مهم‌ترین نشانه؛ با وجود اشتهای زیاد |
| پرخوری | گربه همیشه گرسنه است و غذا می‌خواهد |
| پرنوشی و پرادراری | ظرف آب زود خالی میشود |
| بی‌قراری و میوی زیاد | به‌خصوص شب‌ها |
| ضربان قلب تند | گاهی قابل حس با دست روی سینه |
| استفراغ و اسهال | به دلیل پرخوری و تحرک زیاد روده |
| موی ژولیده و کدر | گربه کمتر خودش را تمیز میکند |
بسیاری از این علائم با بیماری‌های دیگر هم دیده می‌شوند؛ علائم بیماری در گربه را برای مقایسه ببینید.
تشخیص پرکاری تیروئید گربه
دامپزشک معمولا در معاینه، غده تیروئید بزرگ‌شده را در گردن لمس میکند. تشخیص قطعی با آزمایش خون و اندازه‌گیری هورمون T4 انجام میشود. چون پرکاری تیروئید اغلب همراه با بیماری کلیه در گربههای مسن دیده میشود، آزمایش کامل خون، ادرار و اندازه‌گیری فشار خون هم لازم است. گاهی پرکاری تیروئید، بیماری کلیه را پنهان میکند و بعد از درمان آن آشکار میشود؛ درباره آن بیماری کلیه در گربه را بخوانید.
درمان پرکاری تیروئید گربه
| روش | مزیت | محدودیت |
|---|---|---|
| داروی خوراکی (متیمازول) | در دسترس، قابل تنظیم | مصرف مادام‌العمر روزانه، آزمایش دوره‌ای |
| ژل پوستی دارو | برای گربه‌هایی که قرص نمی‌خورند | همه جا در دسترس نیست |
| ید رادیواکتیو | درمان قطعی در بیشتر موارد | مراکز محدود و هزینه بالا |
| جراحی برداشتن غده | درمان قطعی | خطر بیهوشی در گربه مسن |
| رژیم غذایی کم‌ید | بدون دارو | گربه نباید هیچ غذای دیگری بخورد |
انتخاب روش به سن گربه، وضعیت کلیه و قلب و امکانات دسترس بستگی دارد و باید با دامپزشک تصمیم گرفته شود.
تغذیه گربه با پرکاری تیروئید
- غذای پرپروتئین و باکیفیت برای بازسازی عضلات از دست‌رفته
- وعده‌های کوچک و مکرر به جای دو وعده بزرگ
- غذای تر برای آب کافی و حمایت از کلیه؛ غذای تر یا خشک گربه
- اگر رژیم کم‌ید تجویز شده، هیچ تشویقی یا غذای دیگری ندهید
- وزن کردن ماهانه گربه
نکات کلی تغذیه این دوره را در غذای گربه مسن ببینید.
عوارض درماننشده پرکاری تیروئید گربه
اگر درمان نشود، پرکاری تیروئید به ضخیم شدن عضله قلب، فشار خون بالا، آسیب به شبکیه چشم و نابینایی ناگهانی، و در نهایت ضعف شدید و لاغری مفرط منجر میشود. به همین دلیل گربههای بالای ۸ تا ۱۰ سال باید سالانه آزمایش خون بدهند.
مراقبت از گربه در طول درمان
دارو را هر روز در ساعت مشخص بدهید و اگر گربه قرص نمی‌خورد، آن را در یک تکه تشویقی نرم پنهان کنید. ۲ تا ۳ هفته بعد از شروع دارو آزمایش کنترل انجام میشود. اگر گربه بعد از شروع دارو بی‌حال شد، استفراغ کرد یا غذا نخورد، به دامپزشک خبر دهید؛ بی حالی گربه و استفراغ و غذا نخوردن گربه. همچنین حواستان به میزان آب خوردن باشد؛ گربه چقدر آب بخورد.
پرکاری تیروئید گربه و بیماری‌های همراه
| بیماری همراه | ارتباط با پرکاری تیروئید | کار لازم |
|---|---|---|
| بیماری مزمن کلیه | پرکاری تیروئید آن را پنهان میکند | آزمایش کلیه قبل و بعد از درمان |
| فشار خون بالا | در بسیاری از گربههای مبتلا دیده میشود | اندازه‌گیری فشار در هر ویزیت |
| بیماری قلبی | ضخیم شدن عضله قلب | معاینه قلب و در صورت نیاز اکو |
| دیابت | علائم مشابه، گاهی هم‌زمان | آزمایش قند خون |
برنامه پیگیری بعد از شروع درمان
- هفته ۲ تا ۳: آزمایش T4 و کلیه برای تنظیم دوز دارو
- ماه ۳: آزمایش کنترل و وزن‌کشی
- هر ۶ ماه: آزمایش خون، فشار خون و معاینه کامل
- در خانه: ثبت هفتگی وزن، اشتها و میزان آب خوردن
افزایش تدریجی وزن و آرام‌تر شدن گربه نشانه موفقیت درمان است. اگر بعد از درمان، ادرار زیاد یا کم‌اشتهایی شروع شد، ممکن است بیماری کلیه آشکار شده باشد. در این دوره، نشانه‌های علائم کم‌آبی در گربه را هم زیر نظر بگیرید.
برای خرید غذا و لوازم مناسب حیوان خانگی‌تان به فروشگاه اسپارک پت شاپ سر بزنید یا برای مشاوره تماس بگیرید.
سوالات متداول درباره پرکاری تیروئید گربه
پرکاری تیروئید در گربه کشنده است؟
درماننشده بله، به دلیل عوارض قلبی و کلیوی؛ اما با درمان، بیشتر گربهها سالها زندگی خوبی دارند.
گربه جوان هم دچار پرکاری تیروئید میشود؟
بسیار نادر است؛ بیشتر در گربههای بالای ۱۰ سال دیده میشود.
تفاوت آن با دیابت چیست؟
هر دو پرنوشی و کاهش وزن دارند؛ آزمایش خون آنها را جدا میکند. درباره دیابت دیابت در گربه را بخوانید.
پرکاری تیروئید گربه و کم خونی
برخی گربههای مبتلا به پرکاری تیروئید، به‌خصوص وقتی بیماری کلیه هم دارند، دچار کم خونی خفیف تا متوسط می‌شوند. لثه رنگ‌پریده، خستگی زودرس و تنفس تند در کنار لاغری، هشدار است. در آزمایش‌های دوره‌ای، شمارش کامل خون را هم بخواهید. توضیح کامل علت‌ها و درمان را در کم خونی در گربه بخوانید و اگر گربه سرفه یا تنفس سخت دارد، آسم گربه را هم در نظر بگیرید.
جمع‌بندی درباره پرکاری تیروئید گربه
پرکاری تیروئید گربه با لاغری همراه با پرخوری، پرنوشی و بی‌قراری خودش را نشان می‌دهد. آزمایش سالانه در گربههای مسن، تشخیص زودهنگام و درمان مناسب، از قلب و کلیه گربه محافظت میکند و عمر او را طولانی‌تر میکند.
این مطلب جنبه آموزشی دارد و جایگزین معاینه دامپزشک نیست.