آسم گربه؛ علائم، محرک‌ها، درمان و کنترل در خانه
اگر گربه‌تان گاهی گردنش را دراز می‌کند، روی زمین خم می‌شود و سرفه‌ای خشک و پشت‌سرهم می‌زند که شبیه بیرون آوردن گلوله مو است اما چیزی بیرون نمی‌آید، ممکن است آسم گربه داشته باشد. آسم یک بیماری مزمن التهابی مجاری تنفسی است که حدود یک تا پنج درصد گربه‌ها را درگیر می‌کند. درمان قطعی ندارد، اما با شناخت محرک‌ها و درمان درست، گربه زندگی طبیعی خواهد داشت.
آسم گربه چیست
در آسم، مجاری کوچک ریه (برونشیول‌ها) به محرک‌هایی مثل گرد و غبار یا دود حساسیت نشان می‌دهند. در پاسخ، دیواره این مجاری متورم می‌شود، مخاط زیادی ترشح می‌کند و عضلات اطرافشان منقبض می‌شوند. نتیجه، تنگ شدن مسیر هوا و سختی تنفس است؛ دقیقا مثل آسم در انسان.
علائم آسم گربه
| علامت | توضیح | فوریت |
|---|---|---|
| سرفه خشک | گربه قوز می‌کند و گردنش را جلو می‌کشد | معاینه در چند روز |
| خس‌خس | صدای سوت‌مانند هنگام بازدم | معاینه |
| تنفس تند در استراحت | بیش از ۴۰ نفس در دقیقه هنگام خواب | همان روز |
| تنفس شکمی | شکم با هر نفس محکم جابه‌جا می‌شود | همان روز |
| تنفس با دهان باز | گربه‌ها به طور طبیعی با دهان نفس نمی‌کشند | اورژانس |
| لثه کبود یا خاکستری | کمبود اکسیژن | اورژانس |
شمردن تعداد نفس‌ها هنگام خواب گربه ساده‌ترین روش پایش در خانه است؛ عدد طبیعی حدود ۲۰ تا ۳۰ نفس در دقیقه است.
تفاوت آسم گربه با گلوله مو و سرماخوردگی
| ویژگی | آسم | گلوله مو | عفونت تنفسی |
|---|---|---|---|
| نتیجه سرفه | چیزی بیرون نمی‌آید | گلوله مو یا استفراغ | عطسه و ترشح |
| ترشح بینی و چشم | ندارد | ندارد | دارد |
| تکرار | دوره‌ای و مزمن | گاه‌به‌گاه | چند روز تا دو هفته |
| تب | معمولا ندارد | ندارد | ممکن است |
برای مقایسه بیشتر گلوله مویی در گربه و سرفه و عطسه گربه را ببینید.
محرک‌های آسم گربه در خانه
- دود سیگار و قلیان: مهم‌ترین محرک قابل حذف؛ هرگز در خانه سیگار نکشید.
- خاک گربه پرگرد و غبار یا معطر: خاک بدون گرد و بدون عطر انتخاب کنید؛ بهترین خاک گربه
- اسپری‌ها و خوشبوکننده‌ها: اسپری مو، عطر، خوشبوکننده هوا و شمع معطر.
- شوینده‌های قوی: سفیدکننده و مواد با بوی تند.
- گرده گیاهان و کپک: در فصل بهار و خانه‌های نمناک.
- گرد و غبار و کنه‌های خانگی: فرش و پرده‌های قدیمی.
- استرس: می‌تواند حمله را تشدید کند؛ چگونه استرس گربه را کم کنیم
تشخیص آسم گربه
آسم تست قطعی ساده‌ای ندارد و تشخیص آن با کنار گذاشتن بیماری‌های مشابه انجام می‌شود. دامپزشک معمولا از رادیوگرافی قفسه سینه (که الگوی خاصی در آسم نشان می‌دهد)، آزمایش خون، آزمایش مدفوع برای کرم ریه و گاهی شست‌وشوی مجاری تنفسی استفاده می‌کند. بیماری قلبی و کرم قلب هم علائم مشابهی دارند و باید رد شوند.
درمان آسم گربه
| دارو | نقش | نکته |
|---|---|---|
| کورتون استنشاقی | کنترل طولانی‌مدت التهاب | با اسپری و محفظه مخصوص گربه (اسپیسر) |
| کورتون خوراکی یا تزریقی | کنترل سریع در شروع درمان | مصرف طولانی عوارض دارد |
| گشادکننده برونش | باز کردن مجاری در حمله | برای شرایط اضطراری |
| اکسیژن | در حمله شدید | فقط در کلینیک |
بسیاری از گربه‌ها به اسپری با محفظه مخصوص و ماسک صورت عادت می‌کنند. تمرین را با تشویقی و جلسات کوتاه شروع کنید؛ تشویقی گربه.
در حمله آسم گربه چه کنیم
- آرام بمانید و گربه را در اتاقی خنک، ساکت و با هوای تازه قرار دهید.
- اگر دامپزشک اسپری گشادکننده تجویز کرده، طبق دستور استفاده کنید.
- گربه را به زور نگیرید؛ استرس تنفس را بدتر می‌کند.
- اگر تنفس با دهان باز ادامه داشت یا لثه‌ها کبود شد، فورا به دامپزشک بروید.
تغذیه و وزن در گربه‌های آسمی
چاقی فشار روی قفسه سینه را زیاد می‌کند و تنفس را سخت‌تر می‌کند. اگر گربه اضافه‌وزن دارد، طبق چاقی گربه آهسته وزن کم کند. مصرف طولانی کورتون هم اشتها را زیاد می‌کند؛ مقدار غذا را با ماشین حساب کالری سگ و گربه کنترل کنید. اسیدهای چرب امگا ۳ ممکن است به کاهش التهاب کمک کنند؛ درباره مکمل با دامپزشک مشورت کنید.
زندگی روزمره با گربه مبتلا به آسم گربه
با کمی تغییر در عادت‌های خانه، تعداد حمله‌ها به‌طور محسوس کم می‌شود. هوای خانه را روزانه تهویه کنید، از جاروبرقی با فیلتر HEPA استفاده کنید و ملحفه‌ها و جای خواب گربه را هفتگی بشویید. دستگاه تصفیه هوا در اتاقی که گربه بیشتر وقتش را می‌گذراند مفید است. اگر خانه نم دارد، کپک را برطرف کنید. هنگام تمیز کردن خانه، گربه را به اتاق دیگری ببرید و تا زمانی که بوی شوینده از بین نرفته، او را برنگردانید.
دفترچه ثبت علائم آسم گربه
| مورد ثبت | چرا مهم است |
|---|---|
| تعداد نفس در خواب | بهترین شاخص کنترل بیماری در خانه |
| زمان و تعداد سرفه‌ها | برای تنظیم دوز دارو |
| تغییرات خانه (شوینده، خاک جدید، مهمان) | پیدا کردن محرک‌ها |
| فیلم از سرفه | کمک به تشخیص دامپزشک |
| مصرف اسپری | مطمئن شدن از منظم بودن درمان |
سوالات متداول درباره آسم گربه
آسم گربه درمان قطعی دارد؟
خیر، اما با دارو و حذف محرک‌ها بیشتر گربه‌ها بدون حمله جدی زندگی می‌کنند.
آسم گربه به انسان منتقل می‌شود؟
خیر؛ آسم مسری نیست. اما اگر خودتان به گربه حساسیت دارید، حساسیت به گربه را بخوانید.
کدام گربه‌ها بیشتر آسم می‌گیرند؟
بیشتر گربه‌های جوان تا میانسال بین ۲ تا ۸ سال؛ نژاد سیامی مستعدتر گزارش شده است. درباره این نژاد گربه سیامی و راگدال را ببینید.
جمع‌بندی درباره آسم گربه
آسم گربه با سرفه خشک، خس‌خس و تنفس سخت شناخته می‌شود. با تشخیص دقیق، اسپری کورتون، حذف دود و خاک پرگرد و غبار و پایش تعداد نفس‌ها در خانه، می‌توانید حمله‌ها را کنترل کنید و کیفیت زندگی گربه را حفظ کنید.
این مطلب جنبه آموزشی دارد و جایگزین معاینه دامپزشک نیست.