چرا گربه پنجه می‌کشد؟ نجات مبل با اسکرچر درست و آموزش قدم‌به‌قدم
اگر گوشه مبلتان ریش‌ریش شده، احتمالاً دو واکنش داشته‌اید: عصبانیت، و این فکر که «گربه‌ام عمداً این کار را می‌کند». حقیقت این است که گربه شما دارد کاری را انجام می‌دهد که برای بدنش ضروری است. شما نمی‌توانید جلوی پنجه کشیدن را بگیرید — اما می‌توانید تعیین کنید کجا انجام شود.
چرا گربه پنجه می‌کشد
- تعویض غلاف ناخن: ناخن گربه لایه‌لایه رشد می‌کند. با پنجه کشیدن، لایه بیرونی کهنه جدا می‌شود. آن پوسته‌های هلالی‌شکل که کنار اسکرچر پیدا می‌کنید، همین است.
- علامت‌گذاری قلمرو: بین انگشتان گربه غدد بو وجود دارد. پنجه کشیدن هم رد بو می‌گذارد و هم خراش قابل‌دیدن — دو پیام همزمان به گربه‌های دیگر.
- کشش عضلات: گربه تمام بدنش را از پنجه‌های جلو تا کمر کش می‌دهد. این همان حرکتی است که بعد از خواب انجام می‌دهد.
- تخلیه هیجان و استرس: خیلی از گربه‌ها وقتی صاحبشان به خانه برمی‌گردد یا بعد از یک اتفاق هیجان‌انگیز، سراغ پنجه کشیدن می‌روند.
برای همین است که تنبیه جواب نمی‌دهد. نیاز سر جایش باقی می‌ماند؛ فقط گربه یاد میگیرد وقتی شما نیستید این کار را بکند.
چرا ناخن‌کشی هرگز راه‌حل نیست
«ناخن‌کشی» (declawing) برخلاف اسمش، کشیدن ناخن نیست؛ قطع کردن آخرین بند استخوانی هر انگشت است. این جراحی در بسیاری از کشورها ممنوع است و با درد مزمن، لنگیدن، گاز گرفتن بیشتر و مشکلات استفاده از خاک ارتباط دارد. هیچ مبلی ارزش این را ندارد.
اسکرچر مناسب چه ویژگی‌هایی دارد
بیشتر مواقعی که گربه به اسکرچر اعتنا نمی‌کند، مشکل از خود اسکرچر است:
- ارتفاع کافی: گربه باید بتواند روی دو پا بایستد و کامل کش بیاید. برای گربه بالغ، حداقل حدود ۸۰ سانتی‌متر. اسکرچرهای کوتاه ۴۰ سانتی به درد بچه‌گربه می‌خورند.
- پایداری: اگر اسکرچر زیر فشار تکان بخورد یا بیفتد، گربه یک بار می‌ترسد و دیگر سراغش نمی‌رود. پایه باید سنگین و پهن باشد.
- جنس سطح: طناب کنفی (سیسال) برای بیشتر گربه‌ها محبوب‌ترین است. مقوای موج‌دار هم گزینه ارزان و محبوبی است. پارچه‌های نرم و مخمل‌مانند معمولاً کار نمی‌کنند.
- جهت: بعضی گربه‌ها عمودی دوست دارند، بعضی افقی. به مبل نگاه کنید: اگر پشتی را خراب می‌کند، عمودی بخرید؛ اگر فرش را، افقی.
بهترین کار این است که از هر دو نوع داشته باشید و ببینید گربه‌تان کدام را انتخاب می‌کند.
مکان: مهم‌تر از خود اسکرچر
اسکرچری که در انباری یا گوشه خلوت خانه باشد، استفاده نمی‌شود. پنجه کشیدن یک پیام قلمرویی است و گربه آن را جایی می‌گذارد که «دیده شود».
- درست کنار همان مبلی که خراب می‌کند — نه آن‌طرف اتاق.
- نزدیک جای خواب گربه، چون اولین کاری که بعد از بیدار شدن می‌کند کش آمدن است.
- نزدیک ورودی خانه، جایی که بیشترین رفت‌وآمد و هیجان را دارد.
بعد از اینکه عادت کرد، می‌توانید اسکرچر را هر هفته چند ده سانتی‌متر جابه‌جا کنید تا به جای دلخواهتان برسد.
آموزش قدم‌به‌قدم: از مبل به اسکرچر
- مبل را موقتاً نامطلوب کنید: چسب دوطرفه، ورق آلومینیوم یا یک ملافه سفت روی نقطه‌ای که خراب می‌کند. گربه‌ها از حس چسبناک زیر پنجه بدشان می‌آید.
- اسکرچر را درست جلوی همان نقطه بگذارید.
- اسکرچر را جذاب کنید: کمی کتنیپ روی آن بمالید یا اسباب‌بازی میله‌ای را روی سطحش حرکت دهید تا گربه ناخودآگاه پنجه بزند.
- همان لحظه تشویق کنید: هر بار که پنجه کشید، با صدای آرام تحسین کنید یا یک تشویقی کوچک بدهید (گزینه‌ها را در تشویقی گربه ببینید).
- وقتی سراغ مبل رفت، دعوا نکنید. آرام بلندش کنید و کنار اسکرچر بگذارید.
- صبور باشید: معمولاً دو تا چهار هفته طول می‌کشد. محافظ‌های مبل را تا وقتی عادت کامل شکل نگرفته برندارید.
نکته درباره کتنیپ: حدود یک سوم گربه‌ها ژنتیکی به آن واکنش نشان نمی‌دهند و بچه‌گربه‌های زیر شش ماه هم معمولاً بی‌تفاوت‌اند. اگر گربه‌تان واکنشی نداشت، با اسباب‌بازی یا تشویقی جایگزینش کنید.
کوتاه کردن ناخن، بدون درد
ناخن کوتاه‌تر، آسیب کمتری به مبل می‌زند. برای گربه‌های آپارتمانی هر دو تا سه هفته یک بار کافی است.
- از ناخن‌گیر مخصوص گربه استفاده کنید، نه ناخن‌گیر انسان.
- پنجه را آرام فشار دهید تا ناخن بیرون بیاید.
- زیر نور نگاه کنید: قسمت صورتی داخل ناخن (کوئیک) رگ و عصب دارد. فقط نوک شفاف را بزنید.
- روزی یکی دو ناخن هم کافی است. لازم نیست همه را یکجا کوتاه کنید.
- بعد از هر جلسه، تشویقی بدهید تا این کار با تجربه خوب گره بخورد.
کلاهک‌های سیلیکونی نرم ناخن هم گزینه دیگری است که روی ناخن چسبانده می‌شود و حدود یک ماه دوام دارد؛ برای گربه‌هایی که آموزش را نمی‌پذیرند یا خانه‌هایی با مبلمان گران راه‌حل موقت خوبی است.
وقتی پنجه کشیدن ناگهان زیاد می‌شود
اگر گربه‌ای که قبلاً مشکلی نداشت ناگهان همه‌جا را خراش می‌دهد، معمولاً پای استرس در میان است: گربه جدید، اسباب‌کشی، تغییر برنامه روزانه یا دیدن گربه غریبه پشت پنجره. در این حالت علت را پیدا کنید. چگونه استرس گربه را کم کنیم و اگر گربه تازه آورده‌اید، معرفی گربه جدید به گربه قدیمی را بخوانید.
پرسش‌های متداول
چند اسکرچر لازم است؟
حداقل یکی به ازای هر گربه، به‌علاوه یکی اضافه. در خانه‌های بزرگ‌تر یا چندطبقه، در هر فضای اصلی یکی.
اسکرچر خراب شده، عوضش کنم؟
عجله نکنید. اسکرچر ریش‌ریش‌شده برای گربه جذاب‌تر است، چون بوی خودش را دارد و نتیجه کارش دیده می‌شود. وقتی دیگر پایدار نبود یا طناب کاملاً باز شد، عوضش کنید.
بچه‌گربه را از کی آموزش بدهم؟
از همان روز اول. بچه‌گربه عادت‌ها را خیلی سریع‌تر شکل می‌دهد و آموزش در این سن کار را برای سال‌های بعد آسان می‌کند.
آیا اسپری‌های دافع روی مبل کار می‌کند؟
گاهی. ولی بدون یک جایگزین جذاب، گربه فقط سراغ مبل بعدی می‌رود. دافع همیشه باید همراه اسکرچر باشد.
جمع‌بندی
پنجه کشیدن رفتاری غریزی و سالم است. راه‌حل، حذف آن نیست؛ هدایتش به جای درست است: اسکرچر بلند و پایدار، درست کنار جایی که گربه دوست دارد، به‌علاوه تشویق مداوم و ناخن‌های کوتاه. با چند هفته صبر، مبل شما و گربه‌تان هر دو راضی خواهند بود. برای آشنایی بیشتر با نیازهای روزمره گربه، همه چیز درباره گربه های خانگی را ببینید.
برای خراش‌گیر مشاوره بگیرید
سن، وزن و شرایط گربه‌تان را بگویید تا کارشناسان اسپارک پت شاپ بهترین انتخاب را پیشنهاد بدهند.
مطالب مرتبط
همچنین بخوانید: ماده دورکننده گربه