دیسپلازی لگن سگ؛ علائم، تشخیص، درمان و پیشگیری
اگر سگ‌تان بعد از استراحت به سختی بلند می‌شود، از پله بالا رفتن امتناع میکند یا هنگام دویدن هر دو پای عقب را با هم بلند میکند (شبیه پرش خرگوش)، ممکن است دیسپلازی لگن سگ داشته باشد. این بیماری شایع‌ترین مشکل ارتوپدی در سگ‌های نژاد بزرگ است. خبر خوب این است که با تشخیص زودهنگام، کنترل وزن و درمان مناسب، بیشتر سگ‌ها زندگی فعال و بدون درد شدید خواهند داشت.
- دیسپلازی لگن سگ چیست
- علت دیسپلازی لگن سگ
- نژادهای مستعد دیسپلازی لگن سگ
- علائم دیسپلازی لگن سگ
- تشخیص دیسپلازی لگن سگ
- درمان دیسپلازی لگن سگ
- تغذیه و کنترل وزن در دیسپلازی لگن سگ
- ورزش مناسب برای سگ مبتلا به دیسپلازی لگن
- مراقبت از سگ مبتلا به دیسپلازی لگن در خانه
- پیشگیری از دیسپلازی لگن سگ
- سوالات متداول درباره دیسپلازی لگن سگ
- جمع‌بندی درباره دیسپلازی لگن سگ
دیسپلازی لگن سگ چیست
مفصل ران مثل یک توپ و کاسه کار میکند: سر استخوان ران (توپ) باید دقیق داخل حفره لگن (کاسه) قرار بگیرد. در دیسپلازی، این دو بخش در دوران رشد درست به هم جفت نمی‌شوند و مفصل شل است. حرکت شل باعث سایش غضروف، التهاب و در نهایت آرتروز (ساییدگی مفصل) می‌شود. بیماری معمولا در هر دو طرف لگن دیده می‌شود.
علت دیسپلازی لگن سگ
| عامل | نقش |
|---|---|
| ژنتیک | مهم‌ترین عامل؛ از والدین به توله منتقل می‌شود |
| رشد سریع توله | غذای پرکالری و کلسیم زیاد در دوران رشد خطر را بالا می‌برد |
| اضافه‌وزن | فشار بیشتر روی مفصل و تسریع آرتروز |
| ورزش نامناسب در توله‌گی | پرش‌های مکرر و دویدن طولانی روی سطح سخت قبل از بلوغ استخوان |
| عقیم‌سازی خیلی زود | در برخی نژادهای بزرگ ممکن است خطر را کمی افزایش دهد |
نژادهای مستعد دیسپلازی لگن سگ
نژادهای بزرگ و غول‌پیکر بیشترین خطر را دارند: ژرمن شپرد، لابرادور، گلدن رتریور، روتوایلر، سنت برنارد، مستیف و گریت دین. در برخی نژادهای کوچک مثل پاگ و بولداگ هم دیده می‌شود. اگر سگ ژرمن شپرد دارید، سگ ژرمن شپرد را هم بخوانید. هاسکی‌ها هم نسبتا مستعد هستند؛ سگ هاسکی.
علائم دیسپلازی لگن سگ
| علامت | توضیح |
|---|---|
| سختی بلند شدن | به‌خصوص صبح یا بعد از استراحت طولانی |
| پرش خرگوشی | بلند کردن هم‌زمان دو پای عقب هنگام دویدن |
| امتناع از پله و پرش | بالا رفتن از مبل یا ماشین برایش سخت است |
| لنگیدن متناوب | بعد از ورزش بدتر می‌شود |
| تحلیل عضلات ران | پاهای عقب لاغر و شانه‌ها عضلانی‌تر |
| راه رفتن تاب‌دار | تاب خوردن باسن به دو طرف |
| حساسیت هنگام لمس لگن | غرش یا دور شدن هنگام نوازش پشت |
علائم ممکن است از ۴ ماهگی در توله یا سال‌ها بعد همراه با آرتروز ظاهر شوند. برای شناخت نشانه‌های درد در رفتار سگ زبان بدن سگ را بخوانید.
تشخیص دیسپلازی لگن سگ
- معاینه فیزیکی: دامپزشک دامنه حرکت و شلی مفصل را بررسی میکند.
- رادیوگرافی لگن: روش اصلی تشخیص؛ معمولا با آرام‌بخش انجام می‌شود.
- آزمون‌های شلی مفصل: برای ارزیابی زودهنگام در توله‌ها.
اگر قصد خرید توله از نژادهای مستعد دارید، از پرورش‌دهنده گواهی ارزیابی لگن والدین را بخواهید.
درمان دیسپلازی لگن سگ
| روش | کاربرد |
|---|---|
| کنترل وزن | مهم‌ترین و مؤثرترین درمان غیرجراحی |
| ورزش کنترل‌شده | پیاده‌روی کوتاه و شنا برای حفظ عضلات |
| داروهای ضدالتهاب | فقط داروهای مخصوص سگ با تجویز دامپزشک |
| مکمل‌های مفصلی و امگا ۳ | کمک به کاهش التهاب و حفظ غضروف |
| فیزیوتراپی | ورزش‌های درمانی، آب‌درمانی و ماساژ |
| جراحی | در موارد شدید؛ از اصلاح لگن در توله تا تعویض کامل مفصل ران |
هرگز داروی مسکن انسانی به سگ ندهید؛ بسیاری از آن‌ها برای کلیه و معده سگ خطرناک هستند.
تغذیه و کنترل وزن در دیسپلازی لگن سگ
حتی چند کیلوگرم اضافه‌وزن، درد مفصل را به‌طور محسوس بیشتر میکند. سگ باید در وزن ایده‌آل یا کمی لاغرتر باشد؛ دنده‌ها با لمس ملایم حس شوند. کالری روزانه را با ماشین حساب کالری سگ و گربه حساب کنید و مقدار غذا را طبق مقدار غذای روزانه سگ تنظیم کنید. برای توله‌های نژاد بزرگ، غذای مخصوص رشد نژاد بزرگ با کلسیم کنترل‌شده انتخاب کنید و از مکمل کلسیم خودسرانه پرهیز کنید؛ تغذیه توله سگ. در سگ‌های مسن، غذای حاوی امگا ۳ و گلوکزامین مفید است؛ غذای سگ مسن.
ورزش مناسب برای سگ مبتلا به دیسپلازی لگن
- چند پیاده‌روی کوتاه ۱۵ تا ۲۰ دقیقه‌ای به‌جای یک پیاده‌روی طولانی
- شنا، بهترین ورزش بدون فشار بر مفصل
- راه رفتن روی چمن یا خاک نرم به‌جای آسفالت
- پرهیز از پرش، پرتاب توپ با توقف‌های ناگهانی و دویدن کنار دوچرخه
- گرم کردن آرام قبل از فعالیت
مراقبت از سگ مبتلا به دیسپلازی لگن در خانه
- تخت ارتوپدی با فوم ضخیم و دور از سرما
- فرش یا کف‌پوش ضدلغزش روی سرامیک و پارکت
- رمپ برای بالا رفتن از ماشین و مبل
- ناخن کوتاه برای گرفتن بهتر زمین؛ ناخن گرفتن سگ
- ظرف غذای کمی بالاتر برای سگ‌های بزرگ
در آپارتمان، پله‌ها چالش بزرگی هستند؛ نکات بیشتر در نگهداری سگ در آپارتمان آمده است.
پیشگیری از دیسپلازی لگن سگ
- توله را از پرورش‌دهنده‌ای بخرید که لگن والدین را ارزیابی کرده است.
- توله نژاد بزرگ را با رشد آهسته و غذای مخصوص بزرگ کنید.
- توله را لاغر و خوش‌فرم نگه دارید.
- تا پایان رشد (۱۲ تا ۱۸ ماهگی) از پرش مکرر و دویدن طولانی روی سطوح سخت پرهیز کنید.
- درباره زمان مناسب عقیم‌سازی با دامپزشک مشورت کنید؛ عقیم سازی سگ
سوالات متداول درباره دیسپلازی لگن سگ
دیسپلازی لگن سگ درمان قطعی دارد؟
جراحی تعویض مفصل ران می‌تواند عملکرد را تقریبا کامل برگرداند، اما در بیشتر موارد هدف، کنترل درد و حفظ کیفیت زندگی است.
سگ مبتلا به دیسپلازی چقدر عمر میکند؟
دیسپلازی به‌تنهایی عمر را کوتاه نمی‌کند؛ با مدیریت درست، سگ عمر طبیعی نژاد خود را خواهد داشت؛ سگ چند سال عمر میکند.
آیا توله سگ با دیسپلازی را می‌توان تشخیص داد؟
برخی آزمون‌ها از ۱۶ هفتگی امکان‌پذیرند، اما رادیوگرافی قطعی معمولا بعد از یک سالگی انجام می‌شود.
لنگیدن همیشه به دلیل دیسپلازی نیست؛ علت‌های دیگر و کمک‌های اولیه را در لنگیدن سگ بخوانید.
جمع‌بندی درباره دیسپلازی لگن سگ
دیسپلازی لگن سگ بیماری ارثی مفصل ران است که با کنترل وزن، ورزش ملایم، مکمل‌های مفصلی، داروهای تجویزی و در موارد شدید جراحی، به‌خوبی قابل مدیریت است. تشخیص زودهنگام و انتخاب توله از والدین سالم، بهترین راه پیشگیری است.
این مطلب جنبه آموزشی دارد و جایگزین معاینه دامپزشک نیست.
مطالعه بیشتر: سگ گلدن رتریور، سگ روتوایلر.