دیستمپر سگ؛ علائم، راه انتقال، درمان و واکسن
دیستمپر یکی از خطرناک‌ترین بیماری‌های ویروسی سگ است، بهخصوص برای توله‌ها و سگ‌هایی که واکسن کامل نزده‌اند. این بیماری می‌تواند با علائمی شبیه سرماخوردگی شروع شود و در ادامه به سیستم عصبی برسد. دانستن علائم و پایبندی به برنامه واکسن، بهترین محافظت از سگ شماست.
- دیستمپر سگ چیست و چطور منتقل میشود
- سگ‌های در معرض خطر دیستمپر
- علائم دیستمپر سگ به ترتیب مراحل
- تشخیص دیستمپر سگ
- درمان دیستمپر سگ
- پیشگیری از دیستمپر سگ با واکسن
- دیستمپر سگ و سگ‌های دیگر خانه
- دیستمپر سگ با چه بیماری‌هایی اشتباه گرفته میشود
- عوارض طولانی‌مدت دیستمپر سگ
- ضدعفونی خانه بعد از دیستمپر
- مراقبت خانگی از سگ مبتلا به دیستمپر
- سوالات متداول درباره دیستمپر سگ
- جمع‌بندی درباره دیستمپر سگ
دیستمپر سگ چیست و چطور منتقل میشود
دیستمپر را ویروسی از خانواده سرخک ایجاد می‌کند. ویروس از طریق قطرات تنفسی (عطسه و سرفه)، ترشحات چشم و بینی و وسایل مشترک مثل ظرف آب منتقل میشود. سگ‌های آلوده ممکن است تا چند ماه ویروس را دفع کنند. ویروس در محیط بیرون بدن نسبتاً زود از بین می‌رود و با ضدعفونی‌کننده‌های معمولی غیرفعال میشود. دیستمپر به انسان منتقل نمیشود.
سگ‌های در معرض خطر دیستمپر
- توله‌های ۳ تا ۶ ماهه
- سگ‌های واکسن‌نزده یا با واکسن ناقص
- سگ‌هایی که از پناهگاه، خیابان یا فروشندگان نامطمئن آمده‌اند
- سگ‌هایی با سیستم ایمنی ضعیف
علائم دیستمپر سگ به ترتیب مراحل
| مرحله | زمان تقریبی | علائم |
|---|---|---|
| اولیه | ۳ تا ۶ روز بعد از آلودگی | تب، بی‌حالی، کم‌اشتهایی |
| تنفسی و چشمی | روزهای بعد | ترشح غلیظ چشم و بینی، سرفه، عطسه، گاهی ذات‌الریه |
| گوارشی | هم‌زمان یا بعد | استفراغ، اسهال، کم‌آبی؛ اسهال سگ |
| پوستی | هفته‌ها بعد در برخی سگ‌ها | سفت و ضخیم شدن کف پنجه‌ها و پوزه (پد سخت) |
| عصبی | ۱ تا ۳ هفته بعد یا دیرتر | لرزش یا پرش عضلانی، تشنج، حرکات جویدنی آرواره، بی‌تعادلی، فلج |
همه سگ‌ها همه مراحل را طی نمی‌کنند. گاهی علائم عصبی بدون علائم تنفسی شدید قبلی ظاهر میشود.
تشخیص دیستمپر سگ
دامپزشک بر اساس سابقه واکسن، علائم و آزمایش‌هایی مثل PCR از ترشحات یا خون، یا تست سریع، تشخیص را قطعی می‌کند. چون علائم اولیه شبیه سرفه لانه یا عفونت‌های دیگر است، اگر سگ‌تان واکسن کامل ندارد، علائم تنفسی را جدی بگیرید.
درمان دیستمپر سگ
داروی ضدویروس اختصاصی برای دیستمپر وجود ندارد. درمان حمایتی است و هدفش کمک به بدن تا با ویروس مقابله کند:
- سرم برای جبران کم‌آبی
- آنتی‌بیوتیک برای عفونت‌های ثانویه ریه و روده
- داروهای ضد تهوع و اسهال
- داروهای ضد تشنج در صورت علائم عصبی
- تغذیه مناسب و تمیز نگه داشتن چشم و بینی
- جداسازی سگ بیمار از سگ‌های دیگر
شانس بهبود به شدت بیماری و درگیری عصبی بستگی دارد. برخی سگ‌ها بهبود کامل پیدا می‌کنند و برخی با پرش‌های عضلانی ماندگار زندگی می‌کنند.
پیشگیری از دیستمپر سگ با واکسن
- واکسن دیستمپر بخشی از واکسن‌های چندگانه اصلی سگ است.
- توله‌ها معمولاً از ۶ تا ۸ هفتگی چند نوبت با فاصله ۲ تا ۴ هفته تا حدود ۱۶ هفتگی یا بیشتر واکسن می‌زنند.
- یادآور یک سال بعد و سپس طبق نظر دامپزشک.
- تا کامل شدن واکسن‌ها، توله را به پارک‌های سگ و محل تجمع سگ‌های ناشناس نبرید.
جدول کامل واکسن را در جدول واکسیناسیون گربه و سگ در ایران ببینید. برای بیماری ویروسی خطرناک دیگر توله‌ها هم اسهال خونی در توله سگ را بخوانید.
دیستمپر سگ و سگ‌های دیگر خانه
- سگ بیمار را جدا نگه دارید و ظرف‌های جداگانه استفاده کنید.
- بعد از رسیدگی به سگ بیمار دست‌ها را بشویید و لباس را عوض کنید.
- سابقه واکسن سگ‌های دیگر را با دامپزشک بررسی کنید.
- سطوح را با ضدعفونی‌کننده معمولی تمیز کنید.
دیستمپر سگ با چه بیماری‌هایی اشتباه گرفته میشود
| بیماری | شباهت | تفاوت |
|---|---|---|
| سرفه کنل | سرفه و ترشح بینی | سگ معمولاً سرحال است و تب ندارد؛ سرفه سگ |
| پاروویروس | استفراغ و اسهال در توله | اسهال خونی شدید؛ بدون علائم تنفسی؛ اسهال خونی در توله سگ |
| هاری | علائم عصبی و آبریزش | تغییر رفتار شدید و سابقه گزیدگی؛ بیماری هاری |
| عفونت چشم ساده | ترشح چشم | بدون تب و علائم عمومی |
عوارض طولانی‌مدت دیستمپر سگ
سگ‌هایی که از دیستمپر جان سالم به در می‌برند ممکن است عوارض ماندگار داشته باشند:
- پرش یا لرزش عضلانی (میوکلونوس): گاهی مادام‌العمر
- سفت شدن کف پنجه و پوزه (Hard Pad): ضخیم و ترک‌خورده
- آسیب مینای دندان: در توله‌هایی که قبل از درآوردن دندان دائمی مبتلا شده‌اند
- تشنج‌های دوره‌ای
- مشکلات بینایی
بسیاری از این سگ‌ها با وجود این عوارض زندگی شاد و طبیعی دارند و نیازمند مراقبت و گاهی داروی ضدتشنج هستند.
ضدعفونی خانه بعد از دیستمپر
ویروس دیستمپر برخلاف پاروویروس در محیط مقاوم نیست و با بیشتر مواد ضدعفونی‌کننده معمولی، گرما و خشکی از بین می‌رود. در دمای اتاق معمولاً چند ساعت تا چند روز دوام دارد. با این حال:
- ظرف‌ها، جای خواب و اسباب‌بازی‌ها را بشویید و ضدعفونی کنید.
- سگ بهبودیافته ممکن است تا چند هفته ویروس دفع کند؛ از سگ‌های واکسن‌نزده جدا نگه دارید.
- قبل از آوردن توله جدید، مطمئن شوید واکسن‌هایش کامل است.
مراقبت خانگی از سگ مبتلا به دیستمپر
- محیط گرم، آرام و بدون جریان هوا
- پاک کردن ترشحات چشم و بینی با گاز مرطوب
- غذای نرم، خوش‌بو و گرم برای تحریک اشتها؛ سگ غذا نمی‌خورد
- آب تازه و در دسترس؛ کنترل کم‌آبی
- بخار آب برای راحتی تنفس
- ثبت دفعات و مدت تشنج در صورت بروز برای دامپزشک
برای خرید غذا و لوازم مناسب حیوان خانگی‌تان به فروشگاه اسپارک پت شاپ سر بزنید یا برای مشاوره تماس بگیرید.
سوالات متداول درباره دیستمپر سگ
دیستمپر سگ به انسان منتقل میشود؟
خیر، دیستمپر سگ به انسان منتقل نمیشود؛ اما ممکن است بعضی حیوانات وحشی مثل روباه و راسو را درگیر کند.
دیستمپر به گربه منتقل میشود؟
خیر. «دیستمپر گربه» نام دیگر پنلوکوپنی است که ویروس کاملاً متفاوتی دارد؛ پنلوکوپنی گربه.
سگ واکسنزده هم دیستمپر میگیرد؟
بسیار نادر است؛ بهخصوص اگر دوره واکسن توله کامل شده و یادآورها بهموقع تزریق شده باشند.
ترشحات چشمی سگ همیشه نشانه دیستمپر نیست؛ علت‌های دیگر را در عفونت چشم سگ ببینید.
جمع‌بندی درباره دیستمپر سگ
دیستمپر سگ بیماری جدی و گاهی کشنده است که با تب و ترشح چشم و بینی شروع میشود و می‌تواند به سیستم عصبی برسد. درمان حمایتی است و پیشگیری با واکسن کامل، ساده‌ترین و مطمئن‌ترین راه محافظت است. اگر توله واکسن‌نزده‌تان ترشح چشم، سرفه یا بی‌حالی دارد، همان روز دامپزشک را ببینید.
این مطلب جنبه آموزشی دارد و جایگزین معاینه دامپزشک نیست.