تشنج گربه؛ علائم، اقدام فوری، علت‌ها و درمان
دیدن تشنج گربه یکی از ترسناک‌ترین لحظه‌ها برای هر صاحب گربه است: گربه ناگهان به پهلو می‌افتد، دست و پایش به شدت تکان می‌خورد، آب دهانش جاری میشود و به صدا زدن شما واکنشی نشان نمی‌دهد. بیشتر تشنج‌ها در عرض یک تا دو دقیقه تمام می‌شوند، اما نشانه یک مشکل در مغز یا بدن هستند که باید بررسی شود. در این مقاله یاد می‌گیرید هنگام تشنج چه کنید، چه نکنید و چه علت‌هایی پشت آن است.
تشنج گربه چیست
تشنج نتیجه فعالیت الکتریکی ناگهانی و غیرطبیعی در مغز است. این فعالیت کنترل عضلات و گاهی هوشیاری را مختل می‌کند. تشنج می‌تواند تمام بدن را درگیر کند یا فقط بخشی از آن را؛ مثلا تکان خوردن صورت، پلک زدن مکرر یا گاز گرفتن هوا. گربهها کمتر از سگ‌ها دچار تشنج می‌شوند و در آن‌ها معمولا علتی مشخص در بدن یا مغز پیدا میشود.
علائم تشنج گربه
| مرحله | علائم |
|---|---|
| قبل از تشنج | بی‌قراری، پنهان شدن، میو کردن غیرعادی، چسبیدن به صاحب |
| حین تشنج | افتادن به پهلو، حرکات پارو زدن پاها، سفت شدن بدن، جویدن، آب دهان زیاد، ادرار یا مدفوع غیرارادی، بی‌هوشی |
| بعد از تشنج | گیجی، کوری موقت، تلوتلو خوردن، گرسنگی یا تشنگی شدید؛ از چند دقیقه تا چند ساعت |
تشنج‌های خفیف ممکن است فقط به شکل تکان خوردن یک طرف صورت، دنبال کردن دم با حالت عجیب یا خیره شدن طولانی دیده شوند و به راحتی نادیده گرفته شوند.
هنگام تشنج گربه چه کنیم
- آرام بمانید و زمان را اندازه بگیرید.
- محیط را امن کنید: اشیای تیز و سخت را دور کنید و اگر گربه نزدیک پله یا لبه مبل است، با پتو آرام او را روی زمین هدایت کنید.
- دست به دهان گربه نزنید: گربه زبانش را نمی‌بلعد و ممکن است ناخواسته شما را به‌شدت گاز بگیرد.
- او را بغل نکنید و محکم نگه ندارید.
- نور و صدا را کم کنید و حیوانات دیگر و کودکان را دور کنید.
- در صورت امکان فیلم بگیرید: فیلم به دامپزشک در تشخیص کمک زیادی می‌کند.
- بعد از تشنج: گربه را در جای آرام و تاریک بگذارید و تا کاملا هوشیار نشده، غذا یا آب به زور ندهید.
چه زمانی تشنج گربه اورژانس است
| وضعیت | اقدام |
|---|---|
| تشنج بیش از ۵ دقیقه | اورژانس فوری |
| چند تشنج پشت سر هم بدون به هوش آمدن | اورژانس فوری |
| بیش از یک تشنج در ۲۴ ساعت | مراجعه در همان روز |
| احتمال مسمومیت | اورژانس فوری |
| اولین تشنج با بهبودی کامل | معاینه در اولین فرصت |
تشنج طولانی دمای بدن را بالا می‌برد و می‌تواند به مغز آسیب بزند؛ منتظر تمام شدن خودبه‌خودی آن نمانید.
علت تشنج گربه
- مسمومیت: ضدکک مخصوص سگ (پرمترین)، گیاهان سمی، سموم موش و داروهای انسانی؛ خوراکی‌های سمی برای گربه و سگ.
- بیماری کلیه و کبد: تجمع سموم در خون؛ بیماری کلیه در گربه و کبد چرب گربه.
- افت قند خون: به‌خصوص در گربه دیابتی با دوز زیاد انسولین؛ دیابت در گربه.
- عفونت‌ها: مانند FIP، توکسوپلاسموز و ویروس‌هایی که مغز را درگیر می‌کنند؛ بیماری FIP گربه.
- فشار خون بالا: اغلب همراه بیماری کلیه یا پرکاری تیروئید گربه.
- ضربه به سر و افتادن از ارتفاع.
- تومور مغزی: در گربه‌های مسن‌تر.
- صرع ایدیوپاتیک: وقتی هیچ علت دیگری پیدا نشود؛ در گربه نسبتا نادر است.
تشخیص علت تشنج گربه
دامپزشک با شرح حال کامل شروع می‌کند: زمان، مدت، شکل تشنج و هر ماده‌ای که گربه ممکن است با آن تماس داشته باشد. سپس آزمایش خون و ادرار، اندازه‌گیری فشار خون و آزمایش بیماریهای عفونی انجام میشود. اگر این آزمایش‌ها طبیعی بودند، تصویربرداری مغز (MRI) و بررسی مایع مغزی نخاعی برای یافتن علت‌های داخل مغز لازم است. یادداشت کردن تاریخ و جزئیات هر تشنج در یک دفترچه، روند تشخیص و درمان را بسیار آسان‌تر می‌کند.
درمان تشنج گربه
درمان به علت بستگی دارد. در مسمومیت، سم‌زدایی فوری؛ در افت قند، تزریق گلوکز؛ و در بیماریهای کلیه، کبد یا فشار خون، درمان بیماری اصلی. اگر تشنج‌ها تکرارشونده باشند یا علتی پیدا نشود، دامپزشک داروی ضدتشنج تجویز می‌کند. این داروها معمولا باید طولانی‌مدت و سر ساعت مصرف شوند و هرگز نباید ناگهان قطع شوند، چون قطع ناگهانی خود باعث تشنج شدید میشود. آزمایش خون دوره‌ای برای تنظیم دوز و بررسی کبد لازم است.
زندگی با گربه مبتلا به تشنج
- دارو را هر روز در ساعت ثابت بدهید؛ یادآور گوشی کمک می‌کند.
- دسترسی گربه به ارتفاع، بالکن و پله را در ساعات تنهایی محدود کنید.
- محیط آرام و روال ثابت، استرس را که می‌تواند محرک تشنج باشد، کم می‌کند؛ چگونه استرس گربه را کم کنیم.
- هرگز ضدکک مخصوص سگ روی گربه استفاده نکنید.
- تعداد و مدت تشنج‌ها را ثبت کنید و به دامپزشک گزارش دهید.
بسیاری از گربه‌هایی که تشنجشان با دارو کنترل شده، زندگی طولانی و باکیفیتی دارند.
برای خرید غذا و لوازم مناسب حیوان خانگی‌تان به فروشگاه اسپارک پت شاپ سر بزنید یا برای مشاوره تماس بگیرید.
سوالات متداول درباره تشنج گربه
آیا گربه هنگام تشنج درد دارد؟
گربه معمولا هنگام تشنج هوشیار نیست و درد را حس نمیکند؛ اما بعد از آن ممکن است گیج و خسته باشد.
بچه گربه هم دچار تشنج میشود؟
بله؛ در بچه گربهها افت قند خون، انگلها و بیماریهای عفونی از علل شایع هستند و باید فورا بررسی شوند.
آیا تشنج گربه کشنده است؟
یک تشنج کوتاه معمولا کشنده نیست، اما تشنج طولانی یا پشت سر هم اورژانس جدی است.
جمع‌بندی درباره تشنج گربه
تشنج گربه نشانه یک مشکل زمینه‌ای مانند مسمومیت، بیماری کلیه و کبد، افت قند یا بیماری مغزی است. هنگام تشنج آرام بمانید، محیط را امن کنید، دست به دهان گربه نزنید و زمان را ثبت کنید. تشنج بالای ۵ دقیقه یا پشت سر هم اورژانس است. با تشخیص علت و درمان منظم، بیشتر گربهها زندگی خوبی خواهند داشت. نشانه‌های کلی بیماری را در علائم بیماری در گربه ببینید.
این مطلب جنبه آموزشی دارد و جایگزین معاینه دامپزشک نیست.