آرتروز سگ؛ علائم، درمان و مراقبت از مفاصل سگ مسن
آرتروز سگ یا بیماری دژنراتیو مفصل یکی از شایع‌ترین دلایل درد مزمن در سگ‌هاست. غضروف مفصل با گذر زمان یا آسیب ساییده میشود و حرکت دردناک می‌گردد. بسیاری از صاحبان سگ علائم اولیه را به «پیری» نسبت می‌دهند، در حالی که با تشخیص زود و مراقبت درست میتوان کیفیت زندگی سگ را حفظ کرد. در این مقاله علائم، علت‌ها، درمان‌ها و نکات نگهداری را مرور می‌کنیم. اگر سگ شما مسن است، غذای سگ مسن را هم ببینید.
آرتروز چیست و چرا رخ می‌دهد؟
در مفصل سالم، غضروف سطح استخوان‌ها را صاف و لغزنده نگه می‌دارد. با آسیب، التهاب یا فشار طولانی، غضروف نازک میشود و استخوان‌ها به هم می‌سایند. نتیجه درد، سفتی و کاهش دامنه‌ی حرکت است. آرتروز معمولاً ثانویه است، یعنی بعد از مشکلاتی مثل دیسپلازی، پارگی رباط، شکستگی یا اضافه‌وزن مزمن ایجاد میشود.
چه سگ‌هایی بیشتر در خطرند؟
سگهای مسن، نژادهای بزرگ و غول‌پیکر مانند ژرمن شپرد و لابرادور، سگهای چاق و سگ‌هایی که سابقه‌ی آسیب مفصل یا دیسپلازی لگن سگ دارند بیشتر در معرض‌اند. نژادهای کوچک هم ممکن است به‌دلیل دررفتگی کشکک مبتلا شوند. کنترل چاقی بسیار مهم است؛ بیشتر در چاقی سگ بخوانید.
علائم آرتروز در سگ
- سفتی هنگام بلند شدن، به‌ویژه صبح‌ها یا بعد از استراحت طولانی
- لنگیدن متناوب که با فعالیت تغییر میکند؛ بیشتر در {{dog-limping
- لنگیدن سگ}} بخوانید
- تمایل کمتر به پریدن روی مبل، ماشین یا بالا رفتن از پله
- کاهش علاقه به بازی و پیاده‌روی
- لیسیدن یا گاز گرفتن مفصل دردناک
- تغییر رفتار مثل بداخلاقی یا پنهان شدن
- آتروفی و ضعیف شدن عضلات پاها
سگ‌ها درد را پنهان می‌کنند، پس تغییرهای ریز رفتاری را جدی بگیرید.
تشخیص
دامپزشک با معاینه‌ی ارتوپدی، بررسی دامنه‌ی حرکت و رادیوگرافی مفاصل تشخیص می‌دهد. گاهی آزمایش خون برای انتخاب داروی ایمن مسکن لازم است، چون بعضی سگ‌ها مشکل کلیه یا کبد دارند.
روش‌های درمان
درمان آرتروز معمولاً ترکیبی است. داروهای ضدالتهاب و مسکن فقط با تجویز دامپزشک استفاده می‌شوند و هرگز نباید داروی انسانی داد. مکمل‌های مفصلی مانند گلوکزامین و روغن ماهی ممکن است کمک کنند؛ درباره‌ی انتخاب آن‌ها در ویتامین و مکمل سگ و روغن ماهی و امگا ۳ برای سگ بخوانید. فیزیوتراپی، هیدروتراپی، لیزر درمانی و در مواردی جراحی هم گزینه‌اند.
مراقبت در خانه
- وزن ایده‌آل را حفظ کنید؛ هر کیلو اضافه‌وزن فشار مفصل را زیاد میکند
- پیاده‌روی کوتاه و منظم بهتر از یک پیاده‌روی طولانی و ناگهانی است
- برای خواب از تشک طبی و جای گرم و خشک استفاده کنید؛ ایده‌هایش در {{dog-bed-training
- آموزش جای خواب سگ}}
- روی کف لغزنده فرش یا پادری بیندازید
- از رمپ برای ورود به ماشین و مبل استفاده کنید
- ناخن‌ها را کوتاه نگه دارید؛ روش آن در {{dog-nail-trimming
- ناخن گرفتن سگ}}
پیشگیری
برای پیشگیری از آرتروز، بچه‌سگ نژاد بزرگ را زیاد نپرانید، غذای مناسب رشد بدهید و وزن را کنترل کنید. برای بچه‌سگ‌های نژاد بزرگ مقاله‌ی غذای توله سگ نژاد بزرگ مفید است.
تغییرات محیط خانه برای سگ آرتروزی
با چند تغییر ساده میتوان زندگی روزمره را برای سگ مبتلا راحت‌تر کرد. کف‌های لغزنده مثل سرامیک و پارکت برای سگ دردمند دشوارند، پس فرش یا پادری ضدلغزش در مسیرهای اصلی بگذارید. رمپ کوچک برای بالا رفتن به مبل، تخت یا خودرو فشار روی مفاصل را کم میکند.
جای خواب باید نرم، ضخیم و دور از کشیدگی هوا باشد، چون سرما درد را بدتر میکند. کاسه‌ی غذا و آب را کمی بالاتر بگذارید تا سگ مجبور به خم شدن زیاد نباشد. خواب روی تشک مناسب میتواند کیفیت استراحت را بهبود دهد، و برای انتخاب جا می‌توانید آموزش جای خواب به سگ را مرور کنید.
- فرش یا پادری ضدلغزش در راهرو و آشپزخانه
- رمپ یا پله‌ی کوتاه برای مبل و ماشین
- تشک ضخیم و گرم
- کاسه‌های بلندتر
- کوتاه نگه داشتن ناخن‌ها برای تعادل بهتر
فعالیت بدنی مناسب و فیزیوتراپی
حرکت منظم و ملایم برای مفاصل مفید است، به شرطی که ناگهانی و شدید نباشد. چند پیاده‌روی کوتاه روزانه معمولاً بهتر از یک پیاده‌روی طولانی است. شنا اگر امکان‌پذیر و ایمن باشد، فشار کمی به مفاصل وارد میکند.
برخی سگ‌ها از فیزیوتراپی، حرکات کششی ملایم و ورزش‌های تعادلی سود می‌برند. دامپزشک یا فیزیوتراپیست حیوانات میتواند برنامه‌ی مناسب را تعیین کند. پرش، دویدن روی سطح سخت و بازی‌های شدید را در روزهای دردناک محدود کنید.
اگر سگ بعد از فعالیت لنگ می‌زند یا روز بعد سفت و کم‌حرکت است، فعالیت زیاد بوده است. لنگیدن سگ را برای ارزیابی لنگش مطالعه کنید.
پایش درد و کیفیت زندگی
درد مزمن در سگ‌ها اغلب پنهان است، زیرا آن‌ها غریزه‌ی پنهان کردن ضعف دارند. تغییرات رفتاری کوچک مثل بی‌میلی به پله، کم‌حوصلگی یا عصبانیت هنگام لمس میتواند نشانه باشد. ثبت یک دفترچه‌ی روزانه از توان حرکت و خواب به دامپزشک کمک میکند.
مقایسه‌ی ویدیوی راه رفتن در فواصل چند هفته، تغییرات را آشکارتر میکند. جلسات پیگیری منظم برای تنظیم برنامه‌ی درمانی ضروری‌اند. هرگز مسکن را بدون تجویز تغییر ندهید.
- توان بالا رفتن از پله و پریدن
- مدت خواب و کیفیت استراحت
- اشتها و علاقه به بازی
- حالت بدن هنگام برخاستن
- حساسیت هنگام لمس مفاصل
مفاصل در سگ مسن: انتظارات واقع‌بینانه
آرتروز بیماری مزمن است و هدف درمان معمولاً کاهش درد و حفظ تحرک است، نه از بین بردن کامل مشکل. با برنامه‌ی ترکیبی از کنترل وزن، دارو طبق تجویز، ورزش مناسب و تغییرات محیطی، بسیاری از سگ‌ها کیفیت زندگی خوبی دارند. صبر و پیگیری کلید موفقیت است.
برای خرید غذا و لوازم مناسب حیوان خانگی‌تان به فروشگاه اسپارک پت شاپ سر بزنید یا برای مشاوره تماس بگیرید.
سوالات متداول
آیا آرتروز سگ درمان قطعی دارد؟
درمان قطعی وجود ندارد ولی با مدیریت درست میتوان درد را کنترل کرد و پیشرفت بیماری را کند کرد.
آیا ورزش برای سگ آرتروزی مضر است؟
ورزش ملایم و منظم مفید است؛ فعالیت شدید و ناگهانی مضر است.
آیا میتوان مسکن انسان داد؟
خیر، داروهایی مثل ایبوپروفن و پاراستامول برای سگ سمیاند.
از چه سنی آرتروز شروع میشود؟
معمولاً از میانسالی ولی در سگهای دچار آسیب یا دیسپلازی حتی زودتر.
آیا رژیم غذایی کمک میکند؟
کنترل وزن و غذای حاوی اسیدهای چرب امگا ۳ میتواند کمککننده باشد.
این مطلب جنبه‌ی آموزشی دارد و جایگزین مشاوره دامپزشک نیست.