سرفه سگ؛ علت‌ها، سرفه کنل، درمان و کی باید نگران شد
شنیدن صدای سرفه‌های پشت سر هم سگ، که گاهی شبیه عق زدن یا بوق غاز است، هر صاحبی را نگران می‌کند. سرفه سگ یک علامت است، نه یک بیماری. علت آن می‌تواند یک عفونت ساده و گذرا یا مشکلی جدی در قلب و ریه باشد. اینجا یاد می‌گیرید نوع سرفه را تشخیص دهید و بدانید کی باید سریع به دامپزشک بروید.
انواع سرفه سگ و معنی آن
| نوع سرفه | علت‌های محتمل |
|---|---|
| خشک و خشن، شبیه بوق غاز | سرفه کنل، کلاپس نای در نژادهای کوچک |
| سرفه همراه عق زدن | سرفه کنل، گیر کردن جسم خارجی در گلو |
| مرطوب و خلط‌دار | ذات‌الریه، برونشیت |
| شبانه یا بعد از استراحت | بیماری قلبی، مایع در ریه |
| بعد از کشیدن قلاده | فشار روی نای؛ هارنس بهتر است |
| سرفه همراه ترشح بینی و تب | عفونت تنفسی، دیستمپر سگ |
سرفه کنل سگ چیست
سرفه کنل (Kennel Cough) یک عفونت تنفسی بسیار مسری است. عامل آن بیشتر باکتری بوردتلا و ویروس‌هایی مثل پاراآنفلوآنزا است. معمولاً در جاهای شلوغ مثل پت هتل، پارک سگ، آرایشگاه و نمایشگاه منتقل می‌شود.
- سرفه خشک و شدید، به‌خصوص با هیجان یا فشار قلاده
- گاهی عق زدن و خروج کف سفید بعد از سرفه
- سگ معمولاً سرحال است و اشتها دارد
- در بیشتر موارد ظرف ۱ تا ۳ هفته خوب می‌شود
توله‌ها، سگ‌های مسن و نژادهای صورت‌پهن مثل پاگ و بولداگ ممکن است دچار ذات‌الریه شوند و نیاز به درمان دارند.
درمان سرفه سگ
دامپزشک بر اساس علت درمان را تعیین می‌کند: آنتی‌بیوتیک برای عفونت باکتریایی، داروی ضد سرفه (فقط با تجویز)، داروهای قلبی یا در موارد کلاپس نای داروهای خاص و کنترل وزن. در کنار درمان این کارها کمک می‌کند:
- به جای قلاده گردن از هارنس استفاده کنید؛ آموزش قلاده به سگ.
- سگ را از سگ‌های دیگر حداقل تا ۲ هفته بعد از قطع سرفه جدا نگه دارید.
- هوای خانه را مرطوب کنید و از دود سیگار، اسپری و بخور تند دور نگه دارید.
- آب تازه و در دسترس بگذارید و غذای خشک را کمی خیس کنید.
- ورزش سنگین را تا بهبودی کم کنید.
هرگز شربت سرفه یا داروی سرماخوردگی انسانی ندهید. بسیاری از آن‌ها برای سگ سمی‌اند؛ با چک کننده خوراکی سمی هم می‌توانید مواد خطرناک را بررسی کنید.
علائم هشدار سرفه سگ
- تنفس سریع یا سخت در حالت استراحت
- لثه یا زبان کبود یا خاکستری
- تب، بی‌اشتهایی و بی‌حالی؛ سگ غذا نمی‌خورد
- سرفه خونی
- سرفه بیش از ۲ هفته یا بدتر شدن آن
- غش کردن یا عدم تحمل ورزش
مرور کلی علائم در علائم بیماری در سگ آمده است.
پیشگیری از سرفه سگ
- واکسن سرفه کنل (بوردتلا)، به‌خصوص قبل از پت هتل و آرایشگاه؛ واکسن سگ
- تکمیل واکسن چندگانه که پاراآنفلوآنزا و دیستمپر را پوشش می‌دهد
- ظرف آب جداگانه در پارک و مکان‌های عمومی
- کنترل وزن در نژادهای کوچک مستعد کلاپس نای
علت‌های دیگر سرفه سگ
- کلاپس نای: در نژادهای کوچک مثل پامرانین، یورکشایر و شیتزو. سرفه خشک شبیه بوق غاز، بدتر با هیجان و فشار قلاده. جزئیات نژادها را در سگ پامرانین ببینید.
- بیماری قلبی: سرفه شبانه، خستگی زودرس و تنفس سریع در سگ‌های میانسال و مسن.
- ذات‌الریه: سرفه مرطوب، تب، بی‌اشتهایی و بی‌حالی.
- انگل‌های قلبی و ریوی: در مناطق مرطوب و شمال کشور؛ ضدانگل منظم مهم است. کرم سگ
- حساسیت و آسم: سرفه فصلی با عطسه و خارش.
- جسم خارجی: سرفه و عق زدن ناگهانی بعد از جویدن اسباب‌بازی یا استخوان.
- تومورها: در سگ‌های مسن، سرفه مزمن بدون علت روشن.
تشخیص علت سرفه سگ
دامپزشک بعد از معاینه و گوش دادن به صدای قلب و ریه، بسته به شرایط این بررسی‌ها را انجام می‌دهد:
- عکس رادیولوژی قفسه سینه برای ریه، قلب و نای
- آزمایش خون و در صورت نیاز تست انگل قلبی
- اکوکاردیوگرافی برای بیماری قلبی
- برونکوسکوپی در موارد مزمن
یک ویدیوی کوتاه از سرفه با گوشی بگیرید. در تشخیص نوع سرفه خیلی کمک می‌کند.
مراقبت خانگی از سگ مبتلا به سرفه
| کار | چرا مفید است |
|---|---|
| استراحت و کاهش هیجان | هیجان سرفه را تشدید می‌کند |
| استفاده از هارنس | فشار روی نای را حذف می‌کند |
| بخار حمام یا دستگاه بخور سرد | مجاری تنفسی را مرطوب و آرام می‌کند |
| آب تازه و غذای نرم | بلع راحت‌تر و آبرسانی بهتر |
| دور نگه داشتن از دود و عطر | تحریک کمتر مجاری هوایی |
| جدا کردن از سگ‌های دیگر | جلوگیری از سرایت سرفه کنل |
سرفه سگ در توله‌ها و سگ‌های مسن
در توله‌ها سیستم ایمنی کامل نیست و سرفه کنل ممکن است سریع به ذات‌الریه تبدیل شود. تب، بی‌اشتهایی و ترشح غلیظ بینی را جدی بگیرید و یادتان باشد که دیستمپر سگ هم با سرفه شروع می‌شود. در سگ‌های مسن، سرفه شبانه و خستگی زودرس بیشتر به قلب مربوط است و نیاز به بررسی دارد. برنامه مراقبت از توله را در نگهداری توله سگ ببینید.
سوالات متداول درباره سرفه سگ
سرفه کنل به انسان یا گربه منتقل می‌شود؟
بسیار نادر است. باکتری بوردتلا در موارد خیلی کم ممکن است گربه یا افراد دچار نقص ایمنی را درگیر کند؛ رعایت بهداشت دست کافی است.
سرفه سگ چند روز طول می‌کشد؟
سرفه کنل ساده معمولاً ۱ تا ۳ هفته. سرفه طولانی‌تر یا بدتر شونده نیاز به بررسی علت دیگر دارد.
می‌توانم عسل به سگ بدهم؟
مقدار کم عسل برای سگ بالغ سالم معمولاً مشکلی ندارد و گلو را آرام می‌کند، اما برای توله‌ها و سگ‌های دیابتی مناسب نیست و جایگزین درمان نیست.
سرفه همراه با تب نیاز به توجه بیشتری دارد؛ روش اندازه‌گیری را در تب سگ بخوانید.
جمع‌بندی درباره سرفه سگ
سرفه سگ بیشتر وقت‌ها به دلیل سرفه کنل است که با استراحت و درمان مناسب خوب می‌شود. اما سرفه شبانه، تنفس سخت، تب یا لثه کبود نشانه مشکل جدی‌تری است و باید سریع بررسی شود.
این مطلب جنبه آموزشی دارد و جایگزین معاینه دامپزشک نیست.