سگ لهاسا آپسو: ویژگی‌ها، مراقبت از مو و نگهداری
سگ لهاسا آپسو نژادی کوچک و باوقار از فلات تبت است که قرن‌ها در صومعه‌ها و کاخ‌ها به‌عنوان نگهبان داخلی زندگی می‌کرد. نام آن به پایتخت تبت یعنی لهاسا اشاره دارد. این نژاد با موی بلند و ابریشمی، خلق‌وخوی مستقل و گوش‌های تیز نسبت به صداهای ناآشنا شناخته می‌شود و نیازمند صاحبی صبور و منظم است. اگر به دنبال سگی کوچک با شخصیتی قوی هستید، آشنایی با جزئیات زیر به تصمیم‌گیری شما کمک می‌کند.
نگهبان صومعه‌های تبت
در تبت این سگ‌ها درون معابد و خانه‌های اشراف نگهداری می‌شدند و با پارس هشداردهنده ورود غریبه‌ها را خبر می‌دادند، در حالی که ماستیف‌های تبتی بیرون از خانه نگهبانی می‌کردند. اهدای لهاسا به‌عنوان هدیه به بزرگان خارجی باعث رسیدن آن به غرب در دهه ۱۹۳۰ شد.
نام «آپسو» احتمالاً از واژه تبتی به معنای «سگ ریش‌دار» یا «شبیه بز» آمده است. بر اساس باورهای محلی، روح لاماهای درگذشته می‌توانست در بدن این سگ‌ها بازگردد و به همین دلیل فروش آن‌ها ممنوع و فقط اهدا مرسوم بود.
مشخصات بدنی
لهاسا ۵ تا ۸ کیلوگرم وزن و حدود ۲۵ تا ۲۸ سانتی‌متر قد دارد. بدنی کشیده‌تر از طول قد، دم پرمو که روی پشت می‌افتد و چشمان تیره و بادامی از ویژگی‌های اوست.
عمر او نسبتاً بالا و گاهی تا ۱۴ تا ۱۶ سال می‌رسد. رنگ‌ها شامل عسلی، طلایی، خاکستری، سیاه و ترکیبی است. دندان‌ها در این نژاد گاهی نامنظم رشد می‌کنند و باید زیر نظر باشند (مسواک زدن دندان سگ).
موی بلند: برنامه واقعی مراقبت
پوشش دولایه و بلند این نژاد بدون برس‌کشی منظم گره می‌خورد. هر دو تا سه روز یک بار با برس سوزنی و شانه فلزی تا ریشه مو را شانه کنید (برس زدن سگ).
- حمام هر سه تا چهار هفته با شامپوی مناسب ({{dog-shampoo-guide
- شامپو}})
- کوتاه کردن موی اطراف چشم و پشت برای جلوگیری از تحریک
- تراشیدن مدل «توله‌ای» برای کاهش زمان آراستن
موی جلوی چشم می‌تواند باعث اشک‌ریزی و لکه‌های قهوه‌ای شود؛ آن را با کش نرم ببندید یا کوتاه کنید. ناخن‌ها هم باید مرتب گرفته شوند (ناخن گرفتن سگ).
شخصیت: مستقل و گاهی یک‌دنده
لهاسا به غریبه‌ها بدگمان است و با زنگ در یا صدای ناآشنا سریع واکنش نشان می‌دهد. با اعضای خانواده بسیار وفادار است، اما از لوس شدن و نگه داشتن در آغوش طولانی‌مدت چندان خوشش نمی‌آید.
با کودکان خردسال که ممکن است او را بکشند یا ناگهان بغل کنند چندان هماهنگ نیست؛ برای خانواده‌های دارای بچه کوچک‌تر از شش سال، محتاط باشید. اجتماعی‌سازی زودهنگام ضروری است (جامعه پذیری توله سگ).
آموزش و پارس
آموزش او زمان‌بر است و تشویق خوراکی بیش از تنبیه اثر دارد. آموزش نظافت (توالت) معمولاً کندتر از نژادهای دیگر پیش می‌رود و باید جلسه‌های کوتاه و پرتکرار برگزار کنید (آموزش دستشویی توله سگ).
تمایل به پارس هشداردهنده دارد؛ روش‌های ساکت‌سازی را از ابتدا تمرین کنید (چرا سگ پارس می‌کند). تنبیه فریادی معمولاً این سگ را لجوج‌تر می‌کند و نتیجه معکوس می‌دهد.
خرید و اشتباهات رایج صاحبان تازه‌کار
بسیاری از خریداران لهاسا را «سگ آرام و بی‌دردسر» تصور می‌کنند، در حالی که این نژاد می‌تواند در برابر دستورها مقاومت کند و ساعت‌ها اصرار صاحب را بیازماید. اگر کسی را می‌خواهید که فوراً هر فرمانی را اجرا کند، شاید گزینهٔ دیگری مناسب‌تر باشد.
پیش از خرید از پرورش‌دهنده بخواهید والدین توله را نشان دهد و نتیجه معاینه چشم را ارائه کند. تولهٔ سالم باید چشم‌های روشن، پوست بدون قرمزی و رفتار کنجکاو داشته باشد. هرگز تولهٔ کمتر از هشت هفته را از مادر جدا نکنید.
سلامت و فعالیت
پیاده‌روی روزانه ۲۰ تا ۳۰ دقیقه و بازی در خانه کافی است. این نژاد به مشکلات پوستی و چشمی مانند خشکی چشم، آتروفی پیشرونده شبکیه و بیماری‌های کلیوی ارثی گرایش دارد، پس معاینه سالانه ارزشمند است.
حفظ بهداشت گوش، چون موی داخل آن بلند است، اهمیت دارد (عفونت گوش سگ). وزن او را نیز زیر نظر داشته باشید، چون جثه کوچکش با چند کیلو اضافه‌وزن به‌سرعت دچار فشار می‌شود.
تناسب با زندگی ایرانی
آب‌وهوای خنک او را راحت‌تر می‌کند چون از ارتفاعات سرد آمده است، اما در تابستان پوشش بلند نیاز به توجه دارد و کوتاه کردن مو کمک می‌کند. در آپارتمان به‌خوبی سازگار می‌شود (نگهداری سگ در آپارتمان). برای نژادهای همتا به سگ شیتزو و نژاد سگ های کوچک سر بزنید.
جمع‌بندی برای انتخاب
لهاسا آپسو همراه کوچک و وفاداری است که به صاحبی صبور، منظم و بدون توقع اطاعت فوری نیاز دارد. اگر زمان برای آراستن منظم دارید، خانه آرام است و بچه‌های بزرگ‌تری دارید، می‌تواند سال‌ها همدم شما باشد. به همین دلیل پیش از تصمیم، یک بار با چند سگ بالغ از این نژاد ملاقات کنید و ببینید رفتار روزمره‌شان با انتظار شما می‌خواند یا نه.
سوالات متداول
لهاسا آپسو ریزش مو دارد؟
بسیار کم؛ اما موی ریخته‌شده در پوشش گیر می‌کند و گره می‌زند، پس برس زدن ضروری است.
برای حساسیت مناسب است؟
کم‌ریزش است و برای برخی افراد مناسب‌تر؛ تضمین کامل وجود ندارد و بهتر است قبل از خرید زمانی با سگ بگذرانید.
طول عمر آن چقدر است؟
معمولاً ۱۲ تا ۱۶ سال، که از بسیاری از نژادهای هم‌اندازه بیشتر است.
برای کودکان مناسب است؟
برای کودکان بزرگ‌تر بله؛ خردسالان نیاز به نظارت دارند چون این سگ دوست ندارد اذیت شود.
چقدر پارس می‌کند؟
نسبتاً زیاد در برابر صداهای غریبه، اما با آموزش از ابتدا قابل مهار است.
این مطلب جنبه‌ی آموزشی دارد و جایگزین مشاوره دامپزشک نیست.