بیماری قلبی سگ؛ علائم، تشخیص و مراقبت‌های خانگی
بیماری قلبی سگ بیشتر از چیزی است که تصور می‌شود، به‌ویژه در سگهای مسن و نژادهای کوچک. قلب نمی‌تواند خون را به اندازه‌ی کافی پمپ کند و مایع در ریه یا شکم جمع می‌شود. بسیاری از مبتلایان با تشخیص زود و داروی درست سال‌ها زندگی راحتی دارند. در این مقاله علائم هشداردهنده، روش تشخیص و مراقبت را می‌خوانید. بیماری‌های ریوی و قلبی گاهی با سرفه سگ اشتباه می‌شوند.
انواع بیماری قلبی در سگ
شایع‌ترین نوع در نژادهای کوچک، بیماری دریچه‌ی میترال است که دریچه به‌تدریج نشت میکند. در نژادهای بزرگ مثل دوبرمن و گریت‌دین، کاردیومیوپاتی متسع شیوع بیشتری دارد و عضله‌ی قلب ضعیف می‌شود. بعضی سگ‌ها هم با نقص‌های مادرزادی به دنیا می‌آیند. کرم قلب هم میتواند قلب را تحت فشار بگذارد؛ بیشتر در کرم قلب سگ.
علائم نارسایی قلبی
- سرفه، به‌ویژه شب‌ها یا هنگام خوابیدن
- تنفس سریع در حالت استراحت
- خستگی زودرس و بی‌میلی به بازی
- غش یا ضعف ناگهانی
- افزایش دور شکم
- لثه‌ی کبود یا رنگ‌پریده
- کاهش اشتها و وزن
شمردن تعداد تنفس در حال خواب (کمتر از ۳۰ بار در دقیقه معمولاً طبیعی است) روش خانگی ساده و مفیدی برای پایش است.
نژادهای مستعد
کاوالیر کینگ چارلز اسپانیل، پودل مینیاتوری، چی‌واوا، یورکشایر، داچهوند و نژادهای کوچک بیشتر در معرض بیماری دریچه هستند. نژادهای بزرگ‌تر مستعد کاردیومیوپاتی‌اند. اگر نژاد شما در این گروه است، معاینه‌ی منظم و گوش دادن به قلب را فراموش نکنید. برای آشنایی بیشتر سگ پودل و سگ شیواوا را ببینید.
تشخیص
دامپزشک با سمع قلب، رادیوگرافی قفسه‌ی سینه، الکتروکاردیوگرافی، اندازه‌گیری فشار خون و اکوکاردیوگرافی تشخیص می‌دهد. اکو دقیق‌ترین روش برای ارزیابی ساختار و عملکرد قلب است. آزمایش خون هم برای بررسی کلیه و انتخاب داروها لازم است.
درمان
درمان به نوع و مرحله بستگی دارد. داروهای مدر، گشادکننده‌ی عروق و تقویت‌کننده‌ی انقباض قلب رایج‌اند. دوز دارو باید دقیق و منظم باشد و بدون مشورت قطع نشود. کنترل دوره‌ای هر چند ماه یک‌بار و تنظیم دوزها لازم است. در موارد خاص جراحی یا مداخله‌ی کم‌تهاجمی مطرح می‌شود.
رژیم و سبک زندگی
- غذای کم‌سدیم و با کیفیت؛ از ته‌مانده‌ی شور و کالباس پرهیز کنید
- وزن ایده‌آل؛ {{dog-obesity
- چاقی سگ}}
- ورزش ملایم و منظم، بدون فشار و هوای داغ
- آب تازه همیشه در دسترس
- محیط خنک و آرام؛ {{dog-heatstroke
- گرمازدگی سگ}}
هنگام تنگی نفس یا غش فوراً به دامپزشک مراجعه کنید.
علائم اولیه‌ای که اغلب نادیده گرفته می‌شود
بسیاری از صاحبان سگ تغییرات ظریف را به پیری نسبت می‌دهند و دیر به دامپزشک مراجعه می‌کنند. خستگی زودهنگام در پیاده‌روی، تمایل کمتر به بازی و نفس‌نفس بیشتر از حد معمول از نخستین نشانه‌ها هستند. سرفهی شبانه یا هنگام خواب هم میتواند اهمیت داشته باشد.
یک روش مفید، شمارش تعداد تنفس سگ در حالت استراحت و خواب است. افزایش پایدار این تعداد را یادداشت کنید و با دامپزشک در میان بگذارید. البته این شمارش تشخیص نیست و فقط به پایش کمک میکند.
- کاهش تحمل ورزش و خستگی سریع
- سرفه به‌خصوص شب‌ها یا بعد از فعالیت
- تنفس سریع در حالت استراحت
- بی‌اشتهایی یا کاهش وزن تدریجی
- غش یا ضعف ناگهانی
آزمایش‌ها و روند پیگیری
دامپزشک معمولاً با گوش دادن به قلب و شنیدن سوفل شروع میکند، اما برای ارزیابی دقیق‌تر به تصویربرداری نیاز دارد. اکوکاردیوگرافی ساختار و عملکرد دریچه‌ها و حفره‌های قلب را نشان می‌دهد. عکس رادیوگرافی قفسه‌ی سینه اندازه‌ی قلب و وضعیت ریه‌ها را بررسی میکند.
نوار قلب برای بررسی ریتم، و آزمایش خون برای ارزیابی کلیه و کبد و سایر عوامل مفید است. گاهی اندازه‌گیری فشار خون هم انجام می‌شود. نتیجه‌ی این بررسی‌ها به انتخاب نوع پیگیری و درمان کمک میکند.
بیماری قلبی معمولاً نیاز به پیگیری منظم دارد، حتی اگر سگ ظاهراً حالش خوب باشد. ویزیت‌های دوره‌ای و تغییرات تدریجی در برنامه‌ی درمانی بر اساس نظر دامپزشک انجام می‌شود. هرگز دارو را بدون مشورت قطع یا تغییر ندهید.
زندگی روزمره با سگ مبتلا به بیماری قلبی
با مراقبت درست، بسیاری از سگ‌ها مدت‌ها زندگی راحتی دارند. ورزش را سبک و منظم نگه دارید و از فعالیت شدید یا قرار گرفتن در گرمای زیاد بپرهیزید. به جای یک پیاده‌روی طولانی، چند پیاده‌روی کوتاه معمولاً مناسب‌تر است.
وزن مناسب فشار روی قلب را کم میکند. اگر سگ اضافه‌وزن دارد، چاقی سگ را برای برنامه‌ی کاهش وزن ایمن بخوانید. انتخاب غذا و میزان نمک باید با دامپزشک هماهنگ باشد، و برای آشنایی با جیره‌بندی می‌توانید مقدار غذای روزانه سگ را ببینید.
ثبت یادداشت روزانه از اشتها، تنفس و سطح انرژی به شما و دامپزشک کمک میکند تغییرات را زودتر بیابید. همچنین پیشگیری از انگل‌ها بخشی از سلامت قلب است؛ برای جزئیات واکسن سگ را مطالعه کنید.
اگر ناگهان تنفس سخت شد، لثه‌ها کبود یا رنگ‌پریده شد، یا سگ به زمین افتاد، این وضعیت اورژانسی است و باید فوراً با دامپزشک تماس بگیرید.
باورهای نادرست دربارهی قلب سگ
یک باور رایج این است که فقط سگهای پیر دچار مشکل قلبی می‌شوند، در حالی که برخی نقص‌های مادرزادی از توله‌گی وجود دارند. باور دیگر آن است که اگر سگ سرفه نمی‌کند، قلبش سالم است، در صورتی که بخشی از بیماری‌ها مدتی بدون علامت پیش می‌روند. بنابراین معاینه‌ی دوره‌ای اهمیت دارد.
همچنین بعضی تصور می‌کنند استراحت مطلق همیشه بهترین کار است. در واقع میزان فعالیت مناسب باید توسط دامپزشک و بر اساس مرحله‌ی بیماری تعیین شود.
برای خرید غذا و لوازم مناسب حیوان خانگی‌تان به فروشگاه اسپارک پت شاپ سر بزنید یا برای مشاوره تماس بگیرید.
سوالات متداول
آیا بیماری قلبی سگ قابل درمان است؟
معمولاً قابل کنترل است ولی درمان قطعی ندارد.
آیا سگ قلبی میتواند ورزش کند؟
ورزش سبک معمولاً مجاز است؛ میزان آن را دامپزشک تعیین میکند.
چقدر عمر میکند؟
بسته به نوع و مرحله، از چند ماه تا چند سال.
آیا سرفهی شبانه همیشه قلبی است؟
نه، ولی در سگهای مسن باید بررسی شود.
آیا غذای کم‌سدیم لازم است؟
در مراحل پیشرفته بله و با نظر دامپزشک.
این مطلب جنبه‌ی آموزشی دارد و جایگزین مشاوره دامپزشک نیست.